چقدر با روستا و آبشار سنگان آشنا هستید؟
اگر تجربهتان از تهران تنها به ترافیک و آلودگی هوا محدود میشود، زمان آن رسیده که با یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی اطراف پایتخت آشنا شوید. روستای سنگان میتواند نقطه شروعی عالی برای کشف زیباییهای پنهان تهران باشد. تصور کنید که با معرفی این مکانهای دیدنی، دیگران را نیز به سفری خاطرهانگیز به سوی طبیعت دعوت کنیم.
عکس از: سایت Instagram Sangan
روستای سنگان یکی از روستاهای شناختهشده بخش کن است که به دلیل وسعت بیشتر نسبت به دیگر روستاهای همجوار، شهرت یافته. اگر علاقهمند به کوهنوردی یا صخرهنوردی هستید، حتماً نام آبشار سنگان و قله پهنه حصار را شنیدهاید؛ در ادامه به تفصیل به آنها خواهیم پرداخت.
جاذبههای روستای سنگان فراتر از این دو مورد است. این روستا دو جاذبه طبیعی برجسته دارد که در فهرست آثار ملی و طبیعی ایران ثبت شدهاند: آبشار سنگان و چنار هزارساله واقع در امامزاده قاسم سنگان.
عکس از: سایت Instagram Sangan
محلههای روستای سنگان
شاید برای یک گردش یکروزه در روستای سنگان، دانستن نام محلهها ضروری به نظر نرسد، اما برای آشنایی عمیقتر با جاذبههای شگفتانگیز این روستا، مفید است که به بخشهای مختلف آن بپردازیم. سنگان شامل شش محله است: سنگان پایین، سنگان میانی، سنگان بالا، باغدره، درهتک و سنگان نو. محله سنگان پایین، که به آن ده پایین نیز گفته میشود، قدیمیترین بخش روستا است. محلههای دیگر مانند ده میان یا میونمحله و ده سر یا محله سر، به ترتیب برای سنگان میانی و بالایی به کار میروند.
فرهنگ و مردمشناسی بومیان سنگان
سفر به یک منطقه بدون شناخت فرهنگ و تاریخ آن، مانند بازدید از مکانی بدون درک داستانهای نهفته در آن است. هر جا که نشانههایی از زندگی انسانی وجود دارد، روایتی از گذشته و چگونگی شکلگیری آن مکان نهفته است.
گویش مردم سنگان
یکی از شگفتیهای ورود به روستای سنگان، شنیدن گویش اهالی است. مردم سنگان با گویشی ریشهدار در زبان فارسی باستان سخن میگویند که به گویش طهران یا زبان تاتی (Tati) معروف است و تفاوتهای چشمگیری با فارسی معاصر دارد.
عکس از: سایت Instagram Sangan
شغل اصلی مردم سنگان
معیشت اهالی روستای سنگان عمدتاً بر پایه کشاورزی و باغداری مدرن استوار است. در این میان، ناصرخان اویسی، نواده عیسیخان، نقش کلیدی در معرفی روشهای نوین کشاورزی و باغداری در روستا ایفا کرده و دانش لازم را به ساکنان دیگر نیز منتقل نموده است.
عکس از: سایت Isna
اهالی سنگان، مانند بسیاری از روستاهای ایران، به صنایع دستی مانند حصیربافی نیز میپردازند. «سبد سنگونی» یکی از محصولات خاص این روستا است که اخیراً رونق بیشتری یافته. علاوه بر این، تولید سبزیجات و ادویههای معطر مانند نعناع، پونه و گلپر از دیگر فعالیتهای رایج در میان ساکنان است.
اهالی سنگان
روستای سنگان، مانند بسیاری از مقاصد گردشگری اطراف تهران، با پدیده مهاجرت روبرو بوده، اما این امر مانع از ادامه فعالیتهای اقتصادی و تلاش برای توسعه روستا نشده است. اقوام شناختهشدهای در روستای سنگان زندگی میکنند. طوایف بزرگی مانند محمدحسینی، بذرانبار، شاهبابایی، خانی، خوشهدار، کرمی و ابوالقاسمی همچنان به آبادانی و شکوفایی این روستا کمک میکنند.
عکس از: سایت Isna
خاندان اویسی، که به عنوان نوادگان عیسیخان شناخته میشوند، یکی از طوایف برجسته و ثروتمند روستای سنگان است. این خانواده در محله باغدره املاک گستردهای دارد. در این میان، عیسیخان، که نایبالحکومه شمیرانات بود، هرگز زادگاه خود را فراموش نکرد و کمکهای فراوانی به روستای سنگان کرد.
تنوع جانوری و گیاهی سنگان
حتی اگر با گیاهشناسی آشنا نباشید، ورود به روستای سنگان شما را با زیباییهای طبیعیاش مسحور میکند. به ویژه در بهار، قدم زدن در کوچهباغهای سنگان با درختان و گلهای رنگارنگ، تجربهای دلانگیز است.
عکس از: سایت Isna
در بهار، اطراف آبشار پر از ریواس است و این گیاه را به علاقهمندان غذاهای محلی مانند خورش ریواس توصیه میکنم.
در نقاط مختلف روستا، گیاهانی مانند سماق، گلپر و زرشک به چشم میخورد. درختانی چون زردآلو، انجیر، توت، سیب و گردو در فصلهای مناسب میوه میدهند و گردشگران را جذب میکنند. فصل گیلاس و آلبالو را از دست ندهید؛ مسیر آبشار سنگان پر از باغهای این میوههاست و شاید بتوانید محصولات تازه را مستقیماً از باغداران تهیه کنید.
در این منطقه، جانوران متنوعی مانند بز کوهی، کبک، تیهو، کل، قوچ وحشی، روباه، کفتار، گرگ و پلنگ زندگی میکنند، هرچند مشاهده آنها در سفری کوتاه به شانس بستگی دارد.
“`
عکس از: سایت Isna
این زیباییها را میتوانید بیشتر در قله پهنه حصار تجربه کنید.
راهنمایی مختصر برای سفر به این روستای دیدنی
روستای سنگان نه تنها برای طبیعتگردان، بلکه برای کسانی که کمتر به فضاهای سبز علاقه دارند نیز جذاب است. به ویژه در بهار، منظره سنگان فراتر از تصور شماست و شما را به دنیای طبیعت میکشاند.
گشتوگذار در روستای سنگان فراتر از بازدید از چند باغ و درختان است. این روستا با آبشار بلندش شناخته میشود و جاذبههای طبیعی دیگری مانند قله پهنه حصار و چنار هزارساله نیز دارد که در مکانهای مناسب به آنها اشاره خواهیم کرد.
عکس از: سایت Isna
یکی دیگر از جاذبههای روستای سنگان، مکانهای مذهبی آن است. در این روستا، چهار امامزاده قدیمی و یک بنای تاریخی در محلههای مختلف وجود دارد که از احترام ویژهای نزد اهالی برخوردارند.
زمان مورد نیاز برای سفر به روستای سنگان بستگی به هدف شما دارد. برای یک پیکنیک ساده در محلههای روستا، چند ساعت کافی است، اما بازدید از آبشار معمولاً بخشی از برنامه است، مگر اینکه از ارتفاع و شیب هراس داشته باشید.
برای رسیدن از روستا به آبشار سنگان، حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان لازم است. این مسیر، برخلاف پیادهرویهای شهری تهران، یک کوهپیمایی دلپذیر و آماتوری است.
عکس از: سایت Isna
برای صعود به قله پهنه حصار، پس از مسیر آبشار، ۲ تا ۳ ساعت کوهنوردی حرفهایتر نیاز است.
به طور خلاصه، سفر به روستای سنگان تجربهای بینظیر از طبیعتگردی ارائه میدهد: از قدم زدن در کوچهباغها و لذت از درختان و رودخانهها تا کوهنوردی و آرامش کنار آبشار.
همگی را در برنامه سفر به سنگان خواهید یافت.
جاذبههای روستای سنگان تهران
برای کاوش تمام جاذبهها و زیباییهای روستای سنگان، یک روز کامل یا بیشتر لازم است. منظره دلانگیز آبشار سنگان، باغدره و قله پهنه حصار، این روستا را به یکی از زیباترین مقاصد گردشگری اطراف تهران تبدیل کردهاند.
عکس از: سایت Tehranpicture
علاوه بر جاذبههای طبیعی، تاریخ غنی روستا نیز جذاب است. گفتوگو با اهالی که گویش قدیمی را حفظ کردهاند، احساسی از سفر به تهران قدیم ایجاد میکند. بازدید از قبرستانهای باستانی با قدمتی چندصدساله، تجربهای ماندگار است.
عکس از: سایت Instagram Sangan
روستای سنگان دارای پیشینه مذهبی نیز هست. چهار امامزاده و یک تکیه قدیمی، بخشی از باورهای محلی هستند. در کنار طبیعتگردی و گشت در کوچههای سنگی، بازدید از این مقبرهها و بنای تاریخی تکیه را از دست ندهید.
عکس از: سایت Iribnews
امامزادهها
امامزادهها در هر منطقهای، نماد زیارت و باورهای محلی هستند. این روستای ییلاقی اطراف تهران، چهار امامزاده را در خود جای داده که نشاندهنده تاریخ و قدمت سنگاناند.
امامزاده سید علاالدین
از محله پایین روستا، که قدیمیترین بخش سنگان است، آغاز میکنیم. امامزاده علاالدین یکی از نشانههای تاریخی اولیه روستا است. این امامزاده در بالای تپهای در کنار گورستان سنگان قرار دارد.
عکس از: سایت Tehranpicture
امامزاده سیدعمادالدین
امامزاده عمادالدین در روستای میان واقع است. تکیه سنگان نیز در همین محله و کنار امامزاده قرار دارد. اهالی در مناسبتهای مذهبی از این دو مکان برای برگزاری مراسم استفاده میکنند. اگر در ایام مذهبی به سنگان سفر کنید، تجمعات مردمی در تکیه را ببینید.
امامزاده قاسم
مشهورترین امامزاده روستای سنگان، امامزاده قاسم است که از نسل امام سجاد(ع) دانسته میشود. این مزار برای محلیها اهمیت ویژهای دارد و مراسمهای متعددی در آن برگزار میشود.
امامزاده قاسم در سنگان بالا قرار دارد و نقطه شروع مسیر آبشار سنگان است. تسهیلاتی مانند سرویس بهداشتی و بوفه چای و میوه در اطراف آن فراهم است. از اینجا به بعد، تنها طبیعت همراه شماست.
عکس از: سایت Tehranpicture
امامزاده عقیل
امامزاده عقیل در روستای مزرا واقع است که پیشتر بخشی از سنگان بود و با ساخت بزرگراه تهران-شمال تفکیک شد.
برای دسترسی، پیش از ورود به سنگان، از جاده فرعی با تابلوی امامزاده عقیل وارد شوید. پس از چند کیلومتر در جاده خاکی، به آن میرسید.
گورستان روستا
گورستان روستای سنگان، با وجود طبیعت سرسبز و آبوهوای مطبوع، متفاوت از آرامگاههای شهری تهران است.
عکس از: سایت Tehranpicture
نوشتههای تاریخی روی برخی سنگقبرها، قدمتی ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ ساله را نشان میدهند و گواهی بر تاریخ کهن روستا هستند.
آبشار یخی سنگان
برای بسیاری از گردشگران، آبشار سنگان انگیزه اصلی سفر به این روستاست. مسیر و خود آبشار، زیبا و روحنوازند. به کسانی که از ارتفاع میترسند، همراهی با راهنما و افراد باتجربه را توصیه میکنم.
آبشار سنگان را بهتر بشناسیم
آبشار یخی سنگان در ۶ کیلومتری شمال غرب روستا قرار دارد. این بلندترین آبشار تهران با ارتفاع حدود ۳۰ متر (معادل یک ساختمان ۱۰ طبقه) است.
عکس از: سایت Tehranpicture
آبشار سنگان و زیباییهای فصلی
آبشار سنگان در هر فصل، جلوهای خاص دارد. در فروردین و اردیبهشت، پرآب و دیدنی است و اطرافش پر از ریواس میشود.
تابستان برای پیادهروی مناسب است، اما حجم آب کمتر است. برای دیدن عظمت کامل، بهار را انتخاب کنید.
عکس از: سایت Tehranpicture
در زمستان، آبشار به شکل یخی درمیآید و قندیلهای عظیم و تونل یخی (تشکیلشده از یخزدگی قطرات آب) پدید میآورند.
مسیر آبشار سنگان
آبشار سنگان جزو آثار ملی و طبیعی ایران است. کوهنوردان حرفهای اغلب مسیر ده سر تا آبشار را طی کردهاند. پایین آبشار مکانی عالی برای پیکنیک است، اما کمپینگ در اطراف آن توصیه نمیشود.
عکس از: سایت Tehranpicture
مسیر پیادهروی نه خیلی سخت و نه طولانی است، اما پر از باغ و صدای رودخانه. از محله بالا و امامزاده قاسم شروع کنید. پس از یک ساعت شیب ملایم به دودران برسید، سپس حدود یک ساعت دیگر تا انتهای مسیر در دوشغلی، به آبشار میرسید.
غار بیوکآقا
پس از رسیدن به آبشار، بازدید از غار بیوکآقا را از دست ندهید. بیوکآقا، مردی با گویش ترکی، این غار را در کنار آبشار حفر کرد. حدود ۵۰ سال پیش، با ۷۵ قلم فولادی، بدنه سخت کوه را شکافت و غاری ساخت که نمادی از استقامت است.
عکس از: سایت Tehranpicture
کوچهباغهای سرسبز روستای سنگان
جستوجو در اینترنت از روستای سنگان، ابتدا تصاویر کوچهباغهایش را نشان میدهد. دیوارهای کوتاه باغهای میوه و کوچههای دیدنی، هر بازدیدکنندهای را مجذوب میکنند. زیبایی این کوچهباغها با دیگر جاذبههای روستا برابری میکند.
رودخانه سنگان
صعود به آبشار چالشبرانگیز است، اما نشستن کنار رودخانه و شنیدن صدای آب، برای همه لذتبخش است. رودخانه سنگان را از نزدیک ببینید.
عکس از: سایت Tehranpicture
این رودخانه فصلی، از کوه کرکو سرچشمه میگیرد، از ده سر، ده پایین و ده باغ عبور میکند و به رود کن میریزد؛ طول آن حدود ۱۲ کیلومتر است.
دره روستای سنگان
دره سنگان یکی از جاذبههای طبیعی اطراف تهران است. از بالای آبشار، بر فراز دره هستید. این دره پرآب است و آسمان شبش، با ستارههای درخشان، دیدنی است.
عکس از: سایت Tehranpicture
باغهای وسیع روستا
روستای سنگان پر از باغهای میوهدار در فصلهای مختلف است، زیرا باغداری شغل اصلی اهالی است. این روستا بهشتی برای دوستداران غذای محلی است. در زمان مناسب، میتوانید زردآلو، آلبالو و گیلاس تازه از باغداران مسیر آبشار تهیه کنید.
عکس از: سایت Tehranpicture
قله پهنه حصار
قله پهنه حصار، که به نام محلی «پهنهسار» شناخته میشود، یکی از جاذبههای منحصربهفرد البرز و مقصد محبوب کوهنوردان اطراف تهران است.
این دشت بزرگ، میزبان امامزاده بیبی زرینقمر است. کلبه کوچک میان سنگها، منظرهای دلانگیز ایجاد میکند. مزار در یکی از اتاقهای کلبه است و اتاق دیگر برای استراحت و آشپزی کوهنوردان استفاده میشود. در گذشته، اهالی سنگان، خور و واریش پس از برداشت محصول به پهنهسار میرفتند.
عکس از: سایت Tehranpicture
چگونه به قله پهنه حصار برسیم
صعود به قله پهنه حصار حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان میبرد. میتوانید از روستاهای خور، واریش یا سنگان شروع کنید. کوهنوردان اغلب مسیر آبشار سنگان را انتخاب میکنند که در زمستان چالشبرانگیز است.
چنار هزار ساله در دل روستای سنگان
در مسیر امامزاده قاسم، با چنار هزارسالهای روبرو میشوید که به چنار امامزاده قاسم معروف است و در فهرست آثار ملی ثبت شده. این درخت ابتدا یک تنه بزرگ با شاخههای متعدد داشت و هر شاخه به درختی با قطر بیش از ۲ متر تبدیل شده.
عکس از: سایت Tajhiznews
تکیه قدیمی در منطقه
در سنگان میانی یا میانمحله، تکیه قدیمیای وجود دارد که اهالی در مناسبتهای مذهبی در آن گرد میآیند. این تکیه با قدمت بیش از ۱۵۰ سال و معماری خاص، به دوران صفویه بازمیگردد و دو بار بازسازی شده. پیشتر، مقبرهای زرتشتی در مجاورت آن بود که如今 اثری از آن نمانده.
عکس از: سایت Instagram Sangan
تفریحاتی دلنشین در روستای سنگان
تفریحات در روستای سنگان از پیادهروی در باغها تا کوهنوردی در قله پهنه حصار متنوع است. این روستا برای هر طبیعتدوستی گزینههای فراوانی دارد، اما چیدن میوههای تازه در تابستان، یکی از بهترین تجربیات است.
عکس از: سایت Tehranpicture
پیادهروی دلچسب
حتی بدون علاقه به کوهنوردی، عطر گلها در کوچهباغها شما را به پیادهروی دعوت میکند. آبوهوای کوهستانی و رودخانه، جذابیت را دوچندان میکند. کفش مناسب را فراموش نکنید.
عکس از: سایت Tehranpicture
عکاسی از زیباییهای طبیعی سنگان
هر گوشه طبیعت سنگان، فرصتی برای عکاسی است. برای ثبت لحظات، دوربین همراه ببرید. فصل پاییز با رنگهای گرم، بهار با گلها، تابستان با میوهها و زمستان با برف، هر کدام مناظر منحصربهفردی دارند، اما پاییز داستانی خاص ارائه میدهد.
“`
فصل پاییز را برای سفر انتخاب کنید.
اکتشاف طبیعت
زندگی شهری فرصت کمی برای طبیعتگردی میدهد، اما یک سفر به سنگان دیدگاهتان را تغییر میدهد. از آبوهوای دلپذیر تا میوههای تازه، همه چیز لذتبخش است. چه پیکنیک کنار آب، قدمزنی در درختان یا کمپینگ، سنگان پذیرای شماست.
عکس از: سایت Tehranpicture
صعود به ارتفاعات
مسیرهای امامزاده قاسم به آبشار و قله پهنه حصار، برای کوهنوردان مناسباند. در زمستان، اطراف آبشار خطرناک است؛ با راهنما و تجهیزات بروید.
عکس از: سایت Isna
کمپینگ و شبمانی
کمپینگ در طبیعت سنگان وسوسهانگیز است، اما شبمانی نزدیک آبشار مناسب نیست. بهتر است در روستا، نزدیک امامزاده قاسم کمپ بزنید. کمپینگ در سنگان رایج نیست، اما امکانات لازم وجود دارد.
تماشا کردن آسمان شب
برای شبمانی، شبی صاف انتخاب کنید تا آسمان پرستاره دره سنگان را ببینید؛ منظرهای شگفتانگیز است.
تجربه زندگی روستایی
زندگی روستایی با امکانات محدود چالشبرانگیز است، اما تجربه یک روز در طبیعت و ارتباط با محلیها، خاطرهای بینظیر میسازد. میوهچینی یا دوشیدن شیر با اهالی، احساسی منحصربهفرد ایجاد میکند.
عکس از: سایت Tehranpicture
سوالات متداول
آبشار سنگان در کجا واقع شده است؟ آبشار سنگان در ۶ کیلومتری شمال غرب روستای سنگان قرار دارد.
چگونه به روستای سنگان برسیم؟ برای رسیدن به روستای سنگان، میتوانید از مسیرهای مختلفی از تهران استفاده کنید، اما معمولاً مسیرهای شمالی مناسبتر هستند.
بهترین زمان برای سفر به روستای سنگان چه زمانی است؟ بهار و پاییز بهترین زمانها برای سفر به روستای سنگان هستند، زیرا در این زمان طبیعت سرسبز و زیباییهای طبیعی بیشتری را میتوانید تجربه کنید.
آیا میتوان در سنگان کمپ زد؟ کمپینگ در سنگان ممکن است، اما بهتر است در اطراف امامزاده قاسم کمپ بزنید و از کمپینگ نزدیک آبشار پرهیز کنید.
جاذبههای مهم روستای سنگان چیست؟ از جاذبههای مهم روستای سنگان میتوان به آبشار سنگان، قله پهنه حصار و چنار هزار ساله اشاره کرد.
