باغ موزه نگارستان تهران: جاذبه قاجاری

باغ موزه نگارستان کجا واقع شده است؟

اگر هنوز از باغ موزه نگارستان (Negarestan Garden Museum) بازدید نکرده‌اید، احتمالاً اولین سؤالتان این است که این مکان کجا قرار دارد؟ باغ موزه نگارستان یکی از برجسته‌ترین جاذبه‌های تاریخی تهران است که در بخش شمالی میدان بهارستان واقع شده و فرصتی عالی برای کاوش در میراث فرهنگی پایتخت فراهم می‌کند.

این باغ همچنین در نزدیکی ساختمان مجلس شورای ملی قرار دارد. وسعت آن به حدی است که از شرق به خیابان صفی‌علی‌شاه، از غرب به خیابان دروازه شمیران، از جنوب به میدان بهارستان، از جنوب غربی به ساختمان سازمان برنامه و بودجه، و از شمال به خیابان آتشکده (یا علایی) و محل سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تهران محدود می‌شود.

لازم به ذکر است که در گذشته، مساحت باغ نگارستان تهران حدود ۴۳٬۲۰۰ مترمربع بود، اما با گذشت زمان و تغییرات شهری، این رقم به ۱۱٬۴۶۹ مترمربع کاهش یافته است.

• شماره تماس باغ موزه نگارستان: ۳۳۱۱۹۵۸۶
• شماره تلفن کافه روحی: ۳۳۹۰۰۱۳۸
• شماره تماس رستوران نگارستان: ۳۳۹۴۵۴۶۰

چگونه به باغ موزه نگارستان دسترسی پیدا کنیم؟

باغ نگارستان تهران تقریباً در قلب شهر واقع شده و رسیدن به آن با وسایل حمل‌ونقل عمومی مانند مترو، اتوبوس و تاکسی بسیار آسان است:

باغ موزه نگارستان از طریق مترو

بهترین گزینه برای حمل‌ونقل عمومی به باغ موزه نگارستان، استفاده از مترو است. برای این منظور، خط ۲ مترو تهران را سوار شوید و در ایستگاه بهارستان پیاده شوید. سپس با چند دقیقه پیاده‌روی به سمت خیابان شریعت‌مدار رفیع حرکت کنید تا به ورودی شمالی باغ برسید.

اقامتگاه تابستانی فتحعلی شاه قاجار

باغ موزه نگارستان در سال ۱۲۲۲ قمری به دستور فتحعلی شاه قاجار به عنوان اقامتگاه تابستانی سلطنتی ساخته شد؛ اما امروزه به یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های تاریخی و تفرجگاه‌های تهران تبدیل شده است.

جالب است بدانید که در زمان تأسیس، باغ نگارستان تهران در حاشیه شهر قرار داشت و به دلیل هوای مطبوع و دلپذیرش، فتحعلی شاه قاجار تابستان‌های خود را در این مکان سپری می‌کرد. نام «نگارستان» از وجود تعداد زیادی تابلوی نقاشی پرتره در یکی از اتاق‌های عمارت گرفته شده است. از آثار هنری برجسته این موزه می‌توان به تابلوهای نقاشان برجسته‌ای مانند میرزا جانی، میرزا بابا و عبدالله خان اشاره کرد.

معماری کاخ موزه نگارستان به سبک کلاه‌فرنگی (Colonial Style) منحصربه‌فرد است. در این باغ، دو بنای تاریخی شگفت‌انگیز به نام‌های دلگشا و تالار قلمدان وجود دارد. علاوه بر این، ساختمان‌های دانشگاهی مهمی مانند دانش‌سرای عالی سابق، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نزدیکی باغ موزه نگارستان قرار گرفته‌اند.

در دو طرف ساختمان اصلی باغ نگارستان تهران، دو تالار بزرگ و چند اتاق قدیمی به چشم می‌خورد که در برخی از آن‌ها ظروف تاریخی به نمایش گذاشته شده است.

هرچند اتاق‌ها ممکن است فاقد وسایل تاریخی یا دکورهای چشمگیر باشند، اما معماری خود اتاق‌ها، پنجره‌های زیبا و جزئیات آن‌ها به تنهایی جاذبه‌ای قوی ایجاد می‌کنند. به طور کلی، مساحت کاخ موزه حدود ۶۰۰ مترمربع است و شامل ۶۴ اتاق، ۴ تالار و یک کتابخانه با ۴ سالن می‌شود. تالارهای باغ با تزیینات خیره‌کننده آینه‌کاری، نقوش طلایی و چراغ‌های تاریخی ارزشمند آراسته شده‌اند.

برخی از رویدادهای تاریخی مهم باغ موزه نگارستان

باغ نگارستان به عنوان یکی از مهم‌ترین و وسیع‌ترین باغ‌های دوران قاجار شناخته می‌شود. در طول تاریخ، رویدادهای تاریخی متعددی در این مکان رخ داده است. یکی از برجسته‌ترین آن‌ها، تاج‌گذاری محمد شاه قاجار در این باغ بوده است.

آثار به‌جا مانده از دوران قاجاریه نشان می‌دهد که محمد شاه قاجار بر تخت طاووس قاجاری در باغ نگارستان تاج‌گذاری کرد. او نوه فتحعلی شاه، فرزند عباس میرزا و سومین پادشاه سلسله قاجار بود.

یکی دیگر از رویدادهای کلیدی تاریخ این موزه، قتل میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام، وزیر محمد شاه قاجار، در سال ۱۲۵۱ هجری قمری است که در زیرزمین عمارت دلگشا به وقوع پیوست.

در مجموع، از زمان تأسیس باغ تا کنون، این مجموعه کاربری‌های متنوعی داشته است؛ از اقامتگاه تابستانی محمد شاه قاجار تا مکانی برای رویدادهای تاریخی، مدرسه، وزارتخانه و مراکز علمی مختلف.

بین سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۷۰ شمسی، دانشکده علوم اجتماعی در باغ موزه نگارستان فعالیت می‌کرد. پس از انتقال آن به مکان دیگری، باغ مدتی رها شد. متأسفانه در سال ۱۳۷۱، برنامه‌ریزی برای تخریب این بنای تاریخی وجود داشت که با اعتراضات و تلاش‌های محمود روح‌الامینی متوقف شد.

باغ موزه نگارستان در سال ۱۳۹۲ مورد مرمت و بهسازی قرار گرفت و از آن زمان، مدیریت آن به دانشگاه تهران واگذار شده است. امروزه، این باغ به عنوان یکی از موزه‌های برجسته دانشگاهی کشور شناخته می‌شود.

جالب است بدانید که باغ موزه نگارستان نمادی از تاریخ علم در ایران است و در فهرست آثار ملی این کشور به ثبت رسیده است.

بهترین زمان برای بازدید از باغ موزه نگارستان

بهترین زمان برای بازدید از باغ موزه نگارستان و لذت بردن از هوای مطبوع و فضای سبز آن، فصل بهار و به ویژه ماه اردیبهشت است. در این فصل، باغ به فضایی جادویی و بهشتی تبدیل می‌شود.

جوانه‌زدن درختان و شکوفه‌های رنگارنگ گل‌ها، همراه با نسیم ملایم، این مکان را به گزینه‌ای ایده‌آل برای گذراندن نیم‌روزی در میان زیبایی‌های طبیعت و تاریخ بدل می‌کند.

علاوه بر این، فصل پاییز و ماه آبان نیز زمان مناسبی است؛ زمانی که برگ‌های درختان به رنگ‌های نارنجی، قرمز و زرد درمی‌آیند و کف باغ با برگ‌های رنگارنگ پوشیده می‌شود. این صحنه‌ها فرصتی عالی برای یک عصر پاییزی آرام و عکاسی از جاذبه‌های طبیعی فراهم می‌کنند.

نوشیدن چای داغ در کافه روحی باغ نگارستان و تماشای منظره پاییزی آن، خاطره‌ای ماندگار برای هر بازدیدکننده‌ای رقم می‌زند. به طور کلی، باغ موزه نگارستان در هر فصل جذابیت‌های منحصربه‌فردی دارد و نمی‌توان زمان بازدید را به فصل یا ماه خاصی محدود کرد.

جاذبه‌های دیگر مجموعه باغ موزه نگارستان

از جاذبه‌های ویژه مجموعه باغ موزه نگارستان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مجموعه ملک‌الشعرای بهار
• موزه مکتب کمال‌الملک
• مجموعه مجسمه مینیاتورهای انسان‌شناسی جهانگیر ارجمند
• سردیس فردوسی
• مجموعه و تالار محمود روح‌الامینی
• مجموعه آثار مینیاتور و معرق چرم استاد علی اسفرجانی
• دیوار صف سلام فتحعلی شاه
• اتاق کاشی‌های باغ نگارستان
• موزه مجموعه آثار قلم‌زنی
• کافه رستوران روحی
• تالار منیر شاهرودی فرمان‌فرمائیان

تنها بنای قاجاری باقی‌مانده از باغ نگارستان، «حوضخانه» نام دارد که امروزه به موزه هنرهای ملی تبدیل شده و زیر نظر معاونت راهبردی سازمان بودجه و برنامه‌ریزی فعالیت می‌کند. این موزه در ساختمان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی واقع است.

ساعات کار باغ نگارستان تهران

• ساعات کار مجموعه موزه‌های باغ نگارستان از ساعت ۹ تا ۱۸، محوطه باغ و کافه‌های آن از ساعت ۹ تا ۲۲، و رستوران باغ از ساعت ۱۲ تا ۱۷ است.
• مجموعه موزه‌های باغ نگارستان در روزهای دوشنبه تعطیل است. در این روزها، فقط می‌توانید از فضای محوطه باغ و امکانات کافه و رستوران آن استفاده کنید.
• ورود برای استادان، دانشجویان و کارکنان دانشگاه تهران رایگان است.

سوالات متداول

باغ موزه نگارستان در کجا واقع شده است؟

باغ موزه نگارستان در شمال میدان بهارستان تهران واقع شده است و به عنوان یکی از جاذبه‌های تاریخی پایتخت شناخته می‌شود.

چطور می‌توان به باغ موزه نگارستان دسترسی پیدا کرد؟

برای دسترسی به باغ موزه نگارستان، می‌توانید از خط ۲ مترو استفاده کنید و در ایستگاه بهارستان پیاده شوید.

بهترین زمان برای بازدید از باغ موزه نگارستان کی است؟

بهترین زمان برای بازدید از باغ موزه نگارستان فصل بهار و به ویژه ماه اردیبهشت است، اما فصل پاییز نیز با رنگ‌های زیبا مناسب است.

ساعات کار باغ موزه نگارستان چه زمانی است؟

ساعات کار باغ موزه نگارستان از ساعت ۹ تا ۱۸ و محوطه باغ و کافه‌ها از ۹ تا ۲۲ است.

آیا ورود به باغ موزه نگارستان هزینه دارد؟

ورود برای استادان، دانشجویان و کارکنان دانشگاه تهران رایگان است، اما ممکن است برای بقیه افراد هزینه‌ای وجود داشته باشد.