۱. تخت جمشید
چگونه میتوان از تاریخ غنی ایران سخن گفت و تخت جمشید را نادیده گرفت؟ این مجموعه باشکوه به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای تاریخی استان فارس، مقصدی اجتنابناپذیر برای مسافران شیراز است. تخت جمشید، که با نام پرسپولیس نیز شناخته میشود، در حدود ۱۰ کیلومتری شمال شرقی مرودشت قرار دارد و نسبت به شیراز در جهت شمال شرقی واقع شده، با فاصلهای حدود ۶۰ کیلومتر.
این شهر باستانی، مرکز قدرت امپراتوری هخامنشیان بوده و همچنان نماد عظمت و شکوه تمدن ایران باستان را به نمایش میگذارد. در دوران هخامنشیان، تخت جمشید میزبان مراسمهای رسمی، تاریخی و دیپلماتیک بود.
مجموعه تخت جمشید شامل چندین کاخ باشکوه است که هر کدام دریایی از رمز و رازهای باستانشناسی را در خود نهفته دارد. کاخ آپادانا، صدستون، تچر (حدیسه)، سهدر و غیره از جمله این بناهای دیدنی هستند. ستونهای بلند و هنرمندانه تخت جمشید، شاهکاری از هوش هندسی و زیبایی هنری دوران باستان را نشان میدهند.
بازدید از تخت جمشید فرصتی بینظیر برای کاوش عمیقتر در تاریخ پرافتخار ایران است. این مکان، جایی است که میتوانید با میراث نیاکان خود ارتباط برقرار کنید و از grandeur تمدن ایران باستان شگفتزده شوید.
مسیر دسترسی
از شیراز به سمت مرودشت حرکت کنید. سپس در جاده شیراز به پرسپولیس ادامه دهید تا به مقصد برسید.
۲. نقش رستم
مرودشت، گنجینهای از آثار تاریخی در استان فارس است و پس از تخت جمشید، نوبت به نقش رستم در روستای زنگیآباد میرسد. این مجموعه در شمال شرقی مرودشت و شیراز قرار گرفته و فاصلهاش با مرودشت ۱۵ کیلومتر و با شیراز ۶۸ کیلومتر است.
از تخت جمشید تنها ۹ کیلومتر فاصله دارید تا به نقش رستم برسید، یکی دیگر از شاهکارهای تاریخی فارس. ردپای سه دوره کلیدی تاریخی – ایلامیان، هخامنشیان و ساسانیان – در این مکان حفظ شده و اگر عاشق کاوش در تاریخ هستید، زمان را در میان رمز و رازهای باستانی آن فراموش خواهید کرد.
از برجستهترین آثار این مجموعه میتوان به کعبه زرتشت اشاره کرد که باستانشناسان آن را یادگار دوران هخامنشی میدانند. در دل صخرههای این منطقه، چهار آرامگاه کندهکاریشده وجود دارد که شاهکاری از هنر سنگتراشی باستانی هستند. باور بر این است که داریوش بزرگ، خشایارشا، اردشیر اول و داریوش دوم در این آرامگاهها به خاک سپرده شدهاند.
از دوران ساسانیان نیز سنگنگارههای خیرهکنندهای به جا مانده است. سنگنگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان، پیروزی شاپور بر امپراتوران روم، بهرام دوم با درباریان، آناهیتا و نرسی و غیره، از جاذبههای تماشایی و منحصربهفرد نقش رستم به شمار میروند.
مسیر دسترسی
از شیراز به سمت مرودشت برانید. سپس در بزرگراه مرودشت به سعادتشهر ادامه دهید. در نهایت به جاده مرودشت به سارویی خواهید رسید که فاصله کمی با نقش رستم دارد.
۳. نقش برجسته رجب
اگر به ماجراجوییهای تاریخی و تماشای آثار بهجامانده از گذشته ایران علاقهمندید، در میان جاهای دیدنی اطراف شیراز، مرودشت را در اولویت قرار دهید. نقش رجب، یکی دیگر از آثار تاریخی برجسته فارس، در این منطقه واقع شده است. این سایت در شمال مجموعه تخت جمشید قرار دارد و پس از بازدید از تخت جمشید، با حدود ۹ کیلومتر رانندگی به آن میرسید.
این اثر ارزشمند حجاریشده در شمال شرقی مرودشت و شیراز با فواصل ۱۳ و ۶۷ کیلومتر واقع شده است. نقش رجب داستان تاجگذاری و مراسم تشریفاتی دوران ساسانیان را روایت میکند.
در این سنگنگارهها، سه صحنه اصلی به تصویر کشیده شده است. در صحنه اول، شاپور اول را بر اسب در میان بزرگان میبینیم که از یک جشن مهم الهام گرفته شده. صحنه دوم به مراسم تاجگذاری اردشیر بابکان اختصاص دارد و صحنه سوم تاجگذاری شاپور اول، فرزند اردشیر، را نشان میدهد.
مسیر دسترسی
از شیراز به سمت مرودشت حرکت کنید و در جاده شیراز – پرسپولیس، وارد بریدگی بزرگراه مرودشت به سعادتشهر شوید. نقش رجب پیش از رسیدن به نقش رستم در مسیرتان قرار دارد.
نقش برجسته رجب در گوگل مپ
۴. شهر باستانی استخر
در نزدیکی مرودشت و حدود ۷۰ کیلومتری شمال شرقی شیراز، شهری پر از رمز و راز از دل تاریخ پدیدار شده است. شهر باستانی استخر (یا اصطخر)، نمونهای از شهرنشینی کهن است و خرابههای آن گواهی بر سکونت ساکنان گذشته در این ناحیه دارد.
باستانشناسان معتقدند این شهر چهار دروازه داشته و وسعت آن شگفتانگیز بوده است. نزدیکی استخر به تخت جمشید، احتمال میدهد که این شهر محل سکونت مردم عادی در همسایگی کاخهای سلطنتی هخامنشیان بوده باشد.
استخر دوران پرتلاطمی را پشت سر گذاشته و قدمتش به قرن پنجم پیش از میلاد بازمیگردد. این شهر شاهد تاجگذاری شاهان، جشنهای درباری و در عین حال جنگها و ویرانیها بوده است. حتی در دوران ساسانیان نیز حیات خود را حفظ کرده بود.
اسکندر مقدونی و اعراب در ویرانی آن نقش مهمی ایفا کردهاند. در سفر به شیراز و استان فارس، کاوش در خرابههای این شهر را از دست ندهید و آن را به فهرست جاهای دیدنی اطراف شیراز اضافه کنید.
مسیر دسترسی
به مرودشت برسید و وارد جاده شیراز به پرسپولیس شوید. سپس در جاده مرودشت به سارویی ادامه دهید تا به مقصد برسید.
۵. شهر باستانی گور و آثار به جا مانده در آن
فیروزآباد، یکی دیگر از مناطق تاریخی استان فارس، میزبان آثار شهر باستانی گور است. اردشیر بابکان، از پادشاهان ساسانی، این شهر را بنیان نهاد و طرح دایرهای آن، نمونهای منحصربهفرد از شهرسازی باستانی است. بناهای حکومتی و تاریخی در این شهر ساخته شده و امروزه بقایای آن در ۴ کیلومتری غرب فیروزآباد قرار دارد.
شیراز در شمال شهر گور و در فاصله ۱۰۰ کیلومتری آن واقع شده است. در دل این شهر باستانی و اطراف فیروزآباد، بناهای تاریخی متعددی برای کاوش و لذت وجود دارد. رصدخانه، قلعه دختر، آتشکده اردشیر بابکان، پل مهر نرسه و غیره از جمله این بناها هستند که هر کدام با زیبایی، طراحی و عظمت خود، ذهن بازدیدکنندگان را مجذوب میکنند.
مسیر دسترسی
از شیراز وارد جاده شیراز به جهرم شوید و به سمت فیروزآباد ادامه دهید. سپس وارد جاده شیراز به کوار شوید. در جاده کوار به فیروزآباد تا رسیدن به کمربندی فیروزآباد برانید. در نهایت وارد خیابان گلزار شهدا شوید تا به مقصد برسید.
۶. مجموعه سلطنتی پاسارگاد و آرامگاه کوروش
در شهرستان پاسارگاد استان فارس، مجموعهای عظیم از سازههای دوران هخامنشی حفظ شده و این منطقه را به یکی از محبوبترین جاهای دیدنی اطراف شیراز تبدیل کرده است. مجموعه سلطنتی پاسارگاد بیشتر با آرامگاه کوروش بزرگ شناخته میشود.
این آرامگاه از سنگهای آهکی بلند و سفیدرنگ ساخته شده و با سکوی پلکانی و سازه مکعبیشکل تکمیل گردیده است. علاوه بر این، بناهای دیگری مانند آرامگاه کمبوجیه، مسجد پاسارگاد، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، کاخ دروازه، کاروانسرای مظفری و غیره بخشی از این مجموعه را تشکیل میدهند.
مسیر دسترسی
پاسارگاد در حدود ۱۲۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز واقع شده و برای رسیدن به آن، مسیر مرودشت را در پیش بگیرید. جاده شیراز به پرسپولیس را دنبال کنید و وارد بزرگراه مرودشت به سعادتشهر شوید. سپس در بزرگراه سعادتشهر به صفاشهر ادامه دهید تا به جاده پاسارگاد برسید.
۷. دریاچه مهارلو
دریاچه مهارلو، با رنگهای خیرهکنندهاش، یکی از جاهای دیدنی اطراف شیراز است که زیبایی رویایی به طبیعت استان فارس بخشیده. این دریاچه، پدیدهای طبیعی در شهرستان سروستان، برخلاف تصور معمول آبی نیست و به رنگ صورتی درآمده است. مهارلو منبع غنی نمک است و این ماده سفید نه تنها ارزش غذایی و اقتصادی دارد، بلکه ساحل دریاچه را نیز زیبا کرده است.
روستای مهارلو در مجاورت این دریاچه ۲۵ هزار هکتاری قرار دارد. رنگ صورتی جادویی آن مدیون جلبکی به نام دونالیلا سالینا (Dunaliella salina) است و این منظره با حضور پرندگان مهاجر، قاب هنری بینظیری میسازد.
فلامینگو، اردک، عقاب طلایی و غیره از مهمانان این دریاچه هستند. مهارلو در تابستان آب خود را از دست میدهد و با بارشهای پاییز و زمستان احیا میشود. سه رودخانه سلطانآباد، خشک شیراز و چنارراه، منابع تغذیه آن هستند و هرچه بارش بیشتر، رودخانهها پربارتر به آن میرسند.
مسیر دسترسی
برای رسیدن به دریاچه مهارلو، از شیراز وارد جاده منتهی به بندرعباس شوید. کمی که پیش بروید، این دریاچه رنگارنگ فارس خود را نشان میدهد.
۸. دریاچههای هفت برم
منطقه دریاچههای هفت برم، یکی از دیدنیترین جاذبههای طبیعی استان فارس، در حدود ۷۶ کیلومتری شمال غربی شیراز واقع شده است. سادگی و زیبایی خالص این منظرهها، هر بازدیدکنندهای را مجذوب خود میکند. «برم» به معنای آبگیر یا تالاب است و در این مجموعه هفتتایی، چهار آبگیر دائمی و بقیه فصلی وجود دارد.
اطراف این دریاچهها، اقامتگاههایی با امکانات متوسط برای سپری کردن شب فراهم است. علاوه بر ساکنان شیراز، این منطقه برای مسافران کازرون و سپیدان نیز محبوب است که فاصلهشان به ترتیب ۱۰۷ و ۹۰ کیلومتر است. این ناحیه در بیشتر فصول جذاب است، اما زمستانهای سرد آن نیاز به آمادگی دارد. بهار و تابستان، زمان ایدئال برای بازدید از این مقصد فوقالعاده است.
مسیر دسترسی
از شیراز به سمت این منطقه حرکت کنید و وارد بزرگراه شیراز به قائمیه شوید. در واقع مسیری را انتخاب کنید که به کازرون منتهی میشود. پس از حدود ۴۰ کیلومتر رانندگی در این بزرگراه، به بریدگیای میرسید که با ۲۰ کیلومتر دیگر، شما را به هفت برم میرساند.
۹. دریاچه سد درودزن
دریاچه سد درودزن، یکی از جاهای دیدنی اطراف شیراز، در ۷۳ کیلومتری مرودشت و شمال غربی آن واقع شده است. این سد، قدیمیترین سد خاکی خاورمیانه است و از سال ۱۳۵۱ بر روی رود کر بنا شده.
رود کر، بزرگترین رودخانه حیاتبخش استان فارس، در سد درودزن به دریاچهای زیبا تبدیل شده است. این سد برای تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی ساخته شد و如今 به مقصدی گردشگری نیز بدل گشته. ایده اولیه آن به دوران داریوش هخامنشی بازمیگردد و در گذشته به سد داریوش معروف بود. امروزه با نام درودزن، همنام روستای همجوارش، شناخته میشود.
مسیر دسترسی
پس از رسیدن به مرودشت، وارد جاده مرودشت به کامفیروز شوید. با حدود ۷۰ کیلومتر رانندگی به مقصد خواهید رسید.
۱۰. دشت ارژن
دشت ارژن، یکی از جاهای دیدنی اطراف شیراز، در مسیر شیراز به کازرون واقع شده و بهشتی طبیعی از استان فارس به شمار میرود. این دشت، مجموعه کاملی از زیباییهای فارس را در خود جای داده و میتوانید سرسبزی دشت را با آبی دریاچه تجربه کنید.
این بهشت در دامنههای جنوبی زاگرس قرار دارد و بیشتر میزبان مردم شیراز و کازرون است. یکی از جاذبههای دشت ارژن، به ویژه در زمستان، آبشار چرونیز است که در سرما به یخبندان کریستالی تبدیل میشود و ملکهای یخی میسازد.
دریاچه ارژن و پرندگان مهاجر، دیگر زیباییهای این منطقه هستند که همچون تابلویی هنری، ارژن را زینت میبخشند.
تنوع جانوری دشت به اندازه پوشش گیاهیاش غنی است و حیواناتی مانند آهو، گوزن، گاو و گوسفند در آن یافت میشوند. از جاذبههای نزدیک، دریاچه پریشان در ۶۰ کیلومتری جنوب غربی ارژن است که زیبایی منحصربهفردی دارد. همچنین مجموعه تاریخی بیشاپور در ۷۰ کیلومتری شمال غربی دشت، ارزش تاریخی به آن میافزاید. سنگنگارهها، نقش برجسته شاپور، معبد آناهیتا و غار شاپور، ردپای دوران ساسانی در بیشاپور هستند و کاوش در آنها تجربهای فراموشنشدنی است.
مسیر دسترسی
دشت ارژن در حدود ۶۵ کیلومتری غرب شیراز واقع شده است. از شیراز وارد بزرگراه شیراز به قائمیه شوید و سپس در کمربندی خان زنیان ادامه دهید. پس از کمربندی، دوباره به بزرگراه قائمیه بازگردید و تا مقصد پیش بروید.
۱۱. تنگ تیزاب
در میان جاهای دیدنی اطراف شیراز، به شهرستان سپیدان و نزدیکی شهر اردکان میرویم تا به طبیعتگردی بپردازیم. تنگ تیزاب، شاهکاری از طبیعت است که ترکیبی از رودخانه خروشان، صخرهها و سرسبزی درختان و گیاهان را به وجود آورده. بخشی از رودخانه بشار از این تنگه عبور میکند و این جریان زلال، که از کوههای سپیدان سرچشمه گرفته، طراوت بیپایانی به جا میگذارد.
در تنگ تیزاب، پوشش گیاهی متنوعی خواهید دید، از جمله درختان بلوط، بادام، بید و غیره. سکوی استراحت برای مسافران، کمپینگ و چادرزنی از امکانات این منطقه است. هوای خنک و دلپذیر سپیدان از اردیبهشت تا پاییز جذابتر میشود؛ به ویژه تابستان که گرما با لطف رودخانه مهار میگردد.
مسیر دسترسی
به شهرستان سپیدان بروید و سپس به سمت اردکان حرکت کنید. اردکان حدود ۲۹ کیلومتر با این منطقه فاصله دارد و تنگ تیزاب در جنوب شرقی آن واقع شده. در جاده اردکان به یاسوج، تابلوی تنگ تیزاب را خواهید دید.
۱۲. تنگ دم اسب
تنگ دم اسب در منطقه کوهمره سرخی، یکی از زیباترین جاهای دیدنی اطراف شیراز است و با طبیعت بهشتیاش، پاتوقی ایدئال برای طبیعتدوستان به شمار میرود.
در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی شیراز، این منطقه با طبیعت بکر خود دلبری میکند. آبشار، رودخانه، صخرهها، سرسبزی و دریاچهای ناشی از رانش زمین، زیباییهای این منظره را کامل میکنند.
قایقرانی روی این دریاچه، یکی از خاطرهانگیزترین تجربیات سفر به این ناحیه است. پوشش گیاهی شامل بلوط، پونه و گیاهان سرسبز دیگر است و خزندگان از جانوران غالب هستند. بهار و تابستان بهترین فصلها برای بازدید هستند و با آغاز سال نو، حال و هوایی بهشتی میگیرد.
مسیر دسترسی
از شیراز وارد بزرگراه شیراز به قائمیه شوید. سپس وارد جاده کوهمره سرخی شوید و تا مقصد برانید.
۱۳. روستای قلات
در فهرست جاهای دیدنی اطراف شیراز، به روستاهای زیبا و اصیل استان فارس نیز سر زدهایم و یکی از خاصترین آنها را معرفی میکنیم. روستای قلات با بافت سنتی و منظرههای خیرهکننده، در ۴۰ کیلومتری شمال غربی شیراز واقع شده. اگر مسافر شیراز هستید، گشت در این روستای کوهپایهای را از دست ندهید.
باغهای سرسبز، درختان بلند، چشمهها و هوای پاک، ویژگیهای طبیعی این روستای ییلاقی استان فارس هستند. قلات با آب و هوای دلپذیر و باغهای پرمیوه، از مهمانان استقبال میکند. رودخانه، آبشار و چشمهها از دیگر جاذبهها هستند. تنوع گیاهان دارویی مانند بومادران، آویشن، ختمی، پونه و غیره، عطر و بویی بینظیر به منطقه میبخشد.
جذابترین بخش، زندگی روزمره مردم با مشاغلی مانند کشاورزی و دامپروری است. گیوهبافی و سبدبافی از صنایع دستی اصلی هستند و خرید آنها به عنوان سوغات را فراموش نکنید.
بناهای قدیمی نیز به ارزش تاریخی قلات افزودهاند. کلیسا، حمام، آسیاب قدیم و قلعه قزل ارسلان از این بناها هستند. کلیسای روستا بازمانده از دوران جنگهای جهانی اول و دوم است، اما متأسفانه کلیسا و حمام تاریخی در وضعیت نامناسبی قرار دارند و در معرض نابودی هستند.
مسیر دسترسی
از شیراز وارد بزرگراه دکتر حسابی شوید و سپس در جاده شیراز به یاسوج ادامه دهید. در نهایت در جاده شیراز به اردکان برانید و وارد بریدگی جاده قلات شوید.
۱۴. روستای دشتک
جاهای دیدنی اطراف شیراز، برای مسافران این شهر تاریخی، به اندازه جاذبههای داخل شهر جذاب هستند. روستای دشتک در بخش درودزن مرودشت، با طبیعت ناب و بافت روستایی دلربا، یکی از این مقاصد است.
این روستای کوهستانی با نشانههای تاریخی هخامنشی و سنگنگارههای قرن هفتم، قدمتی طولانی دارد. بافت پلکانی خانهها، ویژگی زیبایی به روستا بخشیده است.
چشمههای متعدد، آبشارهای بلند و مناطق سرسبز کوهستانی، امتیازات طبیعی آن هستند. بهار و تابستان آب و هوای هوشانگیز و پاییزش دنیایی رنگی است.
علاوه بر طبیعت، سازههایی مانند ۱۲۰۰ پله سنگی در مسیر روستا، شگفتانگیز هستند. بقعه امامزاده فخرالدین با آرامش روحانی، سرو چهارصدساله پرماجرا و آسیابهای قدیمی، از دیگر جاذبهها به شمار میروند. مردم دشتک به هنرهایی مانند گلیمبافی، قالیبافی و گیوهبافی میپردازند و محصولات باغی همچون گردو، بادام، سیب، زردآلو و انار، سوغاتی ایدئال هستند.
مسیر دسترسی
به مرودشت برسید و سپس در جاده کامفیروز برانید. وارد جاده درودزن – بکان شوید و در نهایت از طریق بریدگی، به جاده روستا وارد شوید تا به مقصد برسید.
۱۵. آبشار مارگون
در شهرستان سپیدان و دهستان مارگون، یکی از جاهای دیدنی اطراف شیراز و طبیعت ناب استان فارس قرار دارد. آبشار مارگون، سرچشمهای حیاتبخش است که از چشمههای صخرهای جوشیده و سرازیر میشود.
طبیعت منطقه به لطف طراوت آبشار، بسیار سبز و دیدنی است و آب و هوای بهار و تابستان آن فرحبخش است. البته در تابستان به دلیل گرمای هوا و تضاد خنکای منطقه، جمعیت زیادی از مسافران را خواهید دید که ممکن است برای برخی آزاردهنده باشد.
دسترسی آسان به آبشار، با مسیر عمدتاً ماشینرو، از مزایای آن است. پارکینگ، سرویس بهداشتی و فضای مسطح برای استراحت و اتراق، امکانات گردشگری آبشار مارگون هستند.
مسیر دسترسی
به سپیدان بروید و در مسیر مسلمآباد برانید. پیش از رسیدن به مسلمآباد، وارد بریدگی جاده مارگون شوید و پس از رسیدن به منطقه مارگون، به آبشار برسید. همچنین از جاده یاسوج به اقلید میتوانید به بریدگی مارگون دسترسی یابید.
آماده سفر شوید به جاهای دیدنی اطراف شیراز
پس از آشنایی با این جاهای دیدنی اطراف شیراز، زمان برنامهریزی دقیق برای سفرتان فرا رسیده است. اولویت بازدید از هر جاذبه را بر اساس علایق خود تعیین کنید و سفری خاطرهانگیز به استان فارس داشته باشید.
سوالات متداول
چگونه به تخت جمشید دسترسی پیدا کنم؟ برای رسیدن به تخت جمشید، از شیراز به سمت مرودشت حرکت کرده و در جاده شیراز به پرسپولیس ادامه دهید.
نقش رستم کجا واقع شده است؟ نقش رستم در روستای زنگیآباد، شمال شرقی مرودشت و در فاصله ۹ کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد.
بهترین زمان برای بازدید از دریاچه مهارلو چه زمانی است؟ بهترین زمان برای بازدید از دریاچه مهارلو بهار و تابستان است، زیرا در این فصول زیبایی منظره به اوج خود میرسد.
روستای قلات در کدام منطقه قرار دارد؟ روستای قلات در ۴۰ کیلومتری شمال غربی شیراز واقع شده و به خاطر بافت سنتی و منظره زیبایش مشهور است.
آبشار مارگون در کجا قرار دارد؟ آبشار مارگون در شهرستان سپیدان و دهستان مارگون واقع شده است و طبیعتی سبز و دیدنی دارد.
