۱- روستای کنگ کهن؛ یک جاذبه دنج و دلکش
در میان بلندیهای رشتهکوه بینالود و دشتهای وسیع اطراف مشهد، این منطقه سرشار از جاذبههای طبیعی و گردشگری است. اما در میان آنها، روستای تاریخی کنگ با قدمتی چند هزار ساله، جایگاه ویژهای دارد. برای علاقهمندان به سفر در ایران، این روستا را میتوان با ماسوله در گیلان مقایسه کرد؛ جایی که بر دامنه کوههای سرسبز، خانههای طبقاتی با نمایی خیرهکننده بنا شده و در پاییندست، رودخانهای خروشان جاری است.
ساکنان مهماننواز و خونگرم این روستا، با معماری منحصربهفرد و دلنشین، کوچهها و گذرگاههای باریک و پلکانی خلق کردهاند. غذاهای سنتی لذیذ، آثار باستانی متعلق به سه هزار سال پیش از میلاد و دورانهای پس از آن، به همراه مکانهای آرام برای گشتوگذار و لذت بردن از طبیعت، از دیگر魅力های روستای کنگ کهن به شمار میروند.
اگر در مشهد حضور دارید و قصد بازدید از جاهای دیدنی اطراف مشهد را دارید، حتماً یک روز کامل را به روستای کنگ اختصاص دهید. با خودروی شخصی از مشهد به سمت ییلاقات غربی حرکت کنید و در دوراهی طرقبه و شاندیز، به سمت چپ و به سوی طرقبه بپیچید. میتوانید صبحانه را در یکی از سفرهخانههای سنتی طرقبه میل کنید و سپس مسیر را ادامه دهید. کل این راه تا کنگ کمتر از دو ساعت طول میکشد و پس از رسیدن، بسته به علاقهتان میتوانید به جاذبههای زیر سر بزنید.
فعالیتهایی که در کنگ باستانی باید انجام دهید
- اگر عاشق کوهنوردی هستید، به سمت ارتفاعات بینالود بروید،
- اگر به طبیعتگردی علاقه دارید، به دره ارغوان، آبشار و رودخانه کنگ بروید،
- اگر به تاریخ علاقه دارید، از مزار شیخ عبدالله، قلعه حصار، قلعه تیغ میان و قبرستان کنگ دیدن کنید،
- اگر به دنبال آرامش در مکانی دنج هستید، با دوستانتان در پیچ و خم روستا از شلوغی دنیای بیرونی فرار کنید،
- اگر طرفدار غذاهای سنتی هستید، حتماً شله، آش و کوکوهای کنگ را امتحان کنید،
- و در آخر اگر از عکاسی لذت میبرید، هر زاویه، بلندی و چشمانداز این روستا، فرصتی برای ثبت لحظات هنری شما خواهد بود.
۲- طرقبه مشهد؛ شور و نشاط در دل طبیعت
همانطور که پیشتر اشاره شد، در مسیر رسیدن به روستای کنگ، از شهری کوچک به نام طرقبه عبور میکنید. این شهر شامل دو بخش ییلاقی با زیباییهای طبیعی و بافت شهری با جاذبههای بازار و صنایع دستی است. به این ترتیب، برای هر سلیقهای، میتوانید حداقل یک روز کامل را به گشتوگذار در طرقبه مشهد اختصاص دهید. جالب است بدانید که برای بازدید از طرقبه نیازی به خودروی شخصی نیست؛ کافی است با خط مترو (مترو) از هر نقطهای در مشهد به انتهای خیابان وکیلآباد برسید و از آنجا با اتوبوسهای شهرداری به سوی طرقبه بروید.
بافت طبیعی جذاب طرقبه
دلیل اصلی شهرت طرقبه به عنوان یکی از جاهای دیدنی اطراف مشهد، درختان بلند گردو، رودخانه جاری در کنار جاده، رستورانهای باکیفیت، هوای مطبوع کوهستانی و در یک کلام، جاذبههای طبیعی زیبای آن است.
فرقی نمیکند که شما عاشق نشستن روی یک زیرانداز در کنار جوی آب و برپایی بساط کباب و جوجه باشید یا بخواهید صبحانه، ناهار و شام را در یک رستوران سنتی، زیر صدای آب جاری و آواز پرندگان میل کنید؛ در هر صورت، طرقبه انتخابی فوقالعاده برای طبیعتگردی در اطراف مشهد خواهد بود.
در میان زیباییهای طرقبه، جاذبههای طبیعی و گردشگری زیادی وجود دارد که میتواند برای دوچرخهسواران، موتورسواران، گروههای گردشگری و حتی کسانی که با خودروی شخصی سفر میکنند، جذاب و دلپذیر باشد. در اینجا به برخی از این نقاط دیدنی اشاره میکنیم.
کمر مقبولا طرقبه
در ابتدای جاده طرقبه، اگر پس از نخستین پمپ بنزین به یکی از خیابانهای فرعی در سمت راست بروید، به بلندیهای کمر مقبولا میرسید. سنگهای خاص و منحصربهفردی که بر فراز کوه قرار دارند، عکاسی و برپایی کمپ را به تجربهای فراموشنشدنی تبدیل میکنند. برای رسیدن به بلندترین قله، هم مسیر خودرو و هم راه کوهنوردی در دسترس است.
پارک جنگلی وکیلآباد
در سمت چپ جاده طرقبه (بهسمت مشهد)، پارک جنگلی وکیلآباد، یکی از زیباترین جاهای دیدنی اطراف مشهد، در انتظار شماست. این پارک بهصورت پلکانی طراحی شده و با آلاچیقها و کبابپزهای از پیش تعیینشده، فضایی زیبا و پاکیزه را برای استراحت و تفریح فراهم میآورد.
تلهکابین چالیدره
اگر دلتان برای تلهکابینهای معروف نمکآبرود تنگ شده، میتوانید تجربهای مشابه را در چالیدره مشهد بیابید. خصوصاً اگر در فصل بهار به چالیدره سر بزنید، رودخانه جاغرق دره را پرآب کرده و دشتهای سبز اطراف سرسبز میشوند؛ در این شرایط، منظره کابین تا کنار قایقسواری و ماهیگیری جذابتر خواهد شد. ورودی به این مرکز تفریحی کمتر از بیست هزار تومان است و در آن خدماتی چون ماساژ، رستوران، فضای استراحت، عکاسی سنتی و امکانات ویژه برای کودکان نیز فراهم است.
گردشگری در جاغرق
اگر به جاده عنبران از طرقبه بپیوندید، به یک روستای قدیمی خواهید رسید که در اطراف یک درخت چندصدساله دو متری شکل گرفته است. مانند سایر ییلاقات طرقبه، این منطقه نیز امکانات متعددی برای پذیرایی از گردشگران دارد؛ اما جاغرق بیشتر به دلیل باغهای سرسبز و طبیعتی خیرهکننده که فرصتی برای پیادهروی و کمپزنی فراهم میآورد، شناخته شده است. پس اگر سفر گروهی دارید یا قصد دارید خودرو را در کناری پارک کرده و در دل طبیعت قدم بزنید، حتماً جاغرق را در برنامه سفر به اطراف مشهد بگنجانید.
روستای نغندر
نغندر در فاصله ۱۰ کیلومتری طرقبه واقع شده و در شش ماه ابتدایی سال آبوهوایی بسیار دلپذیر دارد. شکوفههای درختان توت و ابریشم بازدیدکنندگان را شگفتزده میکند و محصولات لبنی این روستا با تازگی و طراوت خاصی به گردشگران عرضه میشود.
نغندر از لحاظ زیبایی چیزی از سایر جاذبههای اطراف طرقبه کم ندارد؛ با این حال، به دلیل عدم شهرت زیاد، معمولاً فضای آرامتری دارد. بنابراین، اگر به دنبال مکانی خلوت و دلنشین در میان جاهای دیدنی اطراف مشهد هستید، نغندر گزینهای عالی خواهد بود.
شهر و هنرهای دستی طرقبه
طبیعتگردی در طرقبه به همینجا ختم نمیشود، اما برای معرفی صنایع دستی این شهر، باید از روستاهای مختلفی همچون دهبار، کلاته آهن، ازغند، مایان، حصار و گلستان عبور کنیم تا به محصولات فرش، گلیم و نمد برسیم. هنگامی که وارد جاده طرقبه میشوید، این جاده پس از چند کیلومتر به دو راهی تقسیم میشود. سمت راست شما را مستقیم به ییلاقات و زیباییهای طبیعی هدایت میکند؛ در حالی که سمت چپ، بافت شهری، خیابانهای زنده و فروشگاههای کوچک و بزرگ را به شما نشان میدهد و سپس شما را به دامن طبیعت بازمیگرداند.
برای خرید پوستین، فرش، گلیم، سبد، نمد، سماور، فیروزه و آثار هنری دستساز روی سنگ و چوب، کافی است چند قدم در خیابانهای طرقبه بردارید. فروشگاهها پر از آثار دستساز هنرمندان محلی هستند. همچنین فراموش نکنید که بستنیهای سنتی طرقبه در هیچکجا دیگری یافت نمیشود!
۳- شاندیز، مشهد؛ بهشت غذاهای لذیذ
زمانی که از مشهدیها در مورد جاهای دیدنی اطراف مشهد سؤال کنید، طرقبه و شاندیز را به طور همزمان معرفی میکنند. اما واقعیت این است که برای لذت بردن از طبیعت و زیباییهای هر یک، نیاز به سفر جداگانه دارید.
روزهای مختلفی را در نظر بگیرید؛ چرا که مسیر دسترسی و حضور در هر یک کاملاً متفاوت است.
به یاد دارید که برای رسیدن به روستای کنگ کهن و طرقبه، در انتهای بلوار وکیلآباد به یک دوراهی میرسید و سمت چپ را انتخاب میکردید، اما برای رفتن به شاندیز باید از سمت راست این دوراهی بگذرید.
از آنجا، مسیر رسیدن به ییلاق شاندیز نسبتاً طولانی است (حدود ۲۰ کیلومتر)؛ اما نگران نباشید زیرا در تمام طول مسیر پر از فروشگاهها، مراکز تفریحی و دستفروشانی است که چای زغالی، بلال، میوه و تنقلات را عرضه میکنند. در ابتدای مسیر با سرزمین موجهای خروشان روبهرو میشوید و بهزودی مراکز تجاری و خدماتی پدیده شاندیز را مشاهده خواهید کرد.
از جایی که سرسبزی شاندیز آغاز میشود، قدمبهقدم با رستوران و غذاخوریهایی روبهرو خواهید شد که هرکدام با صدایی شما را به خود دعوت میکنند؛ از نظر کیفیت، تقریباً همه در یک سطح قرار دارند و خیلی مهم نیست کدام را انتخاب کنید؛ اما اگر تا اینجا آمدهاید، حتماً شیشلیک شاندیز را در یکی از آنها تست کنید.
همچون طرقبه، در اطراف شاندیز نیز جاذبهها و روستاهای کوچک و بزرگ زیادی وجود دارد که آشنایی با آنها برای افرادی که به شیوهای حرفهای و دقیقتر به بازدید از جاهای دیدنی اطراف مشهد میروند، جذاب است. در اینجا به شکل مختصر دو نقطه را معرفی میکنیم.
روستای ابرده شاندیز
فقط کافی است که بعد از شهر شاندیز، حدود پنج یا شش کیلومتر به مسیر ادامه دهید؛ آنجا با روستایی به نام ابرده مواجه میشوید که دارای زیبایی خیرهکنندهای است. در ابرده، آبوهوای کوهستانی شاندیز با قدرت بیشتری نمایان میشود و درختان بلند، جوی پرآب و زمینهای سرسبزتر به چشم میخورند. بهدلیل فعالیت فعال روستاییان در حوزه دامداری، زراعت و باغداری، علاوه بر لذت بردن از طبیعت وحشی، میتوانید خرید محصولات لبنی، میوه، لواشک و دیگر خوراکیها را نیز در نظر بگیرید.
روستای زشک شاندیز
اگر زیبایی طبیعی ابرده شما را مجذوب کرده و میخواهید نسخه پیشرفتهتری از آن را تجربه کنید، لازم است که مسیر را حدود ده کیلومتر دیگر ادامه دهید. ممکن است مسیر برای هر خودرویی مناسب نباشد و باریک و خاکی باشد؛ اما ارزشش را دارد. زشک آخرین آبادی پیش از برخورد با رشتهکوه بینالود است و طبیعت آن تقریباً بکر و دستنخورده باقی مانده است. چه برای کوهنوردی، چه برای کمپزدن و چه برای گردشی در طبیعت، روستای زشک شاندیز یکی از برجستهترین مقاصد دیدنی اطراف مشهد است.
اگر به زشک سفر کردید، علاوه بر لذت بردن از کباب و خوراکیهای محلی، میتوانید از چشمه قلقلی، قله شیرباد، دره نهل و قله چمن نیز بازدید کنید.
۴- نیشابور؛ همسایه تاریخی مهیمانان مشهد
چنانچه با خودرو شخصی از تهران یا شمال کشور به سمت مشهد میروید، حتماً بعد از شاهرود و سبزوار مکثی در نیشابور داشته باشید و سفر خود را از اینجا آغاز کنید. اما اگر از مسیر دیگری به مشهد رسیدهاید، بد نیست که صد و سی کیلومتر به سمت غرب مشهد بروید و با شهر زیبای خیام و عطار آشنا شوید.
نیشابور بین تمام جاذبههای گردشگری اطراف مشهد، جوی خاص دارد و بنا بر اینکه چه مدت زمانی برای سفر خود در نظر گرفتهاید، میتوانید برنامهریزی کنید. برای یک اقامت یکروزه، میتوانیم چند مورد از جذابترین دیدنیهای این شهر تاریخی را معرفی کنیم.
مقبره خیام
خیام یکی از آن شخصیتهایی است که نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از نقاط جهان طرفداران زیادی دارد. پس اگر در فصلهای گرم سال بهویژه بهار به نیشابور سفر کردید، از هجوم گردشگرانی که برای بازدید از مقبره خیام آمدهاند تعجب نکنید. آنها همگی به امید کشف رمزهای نهفته در اشعار فلسفی این شاعر بزرگ، به اینجا آمدهاند.
معماری خاص مقبره به همراه درختان، حوض و کتیبههای مزین به اشعار خیام، فضایی روحانی ایجاد میکند که توصیه میشود خود را به آن بسپارید و حس و حالش را از نزدیک تجربه کنید. برای دیدن خیام، به انتهای خیابان عرفان نیشابور بروید. جالب است بدانید که آرامگاه کمالالملک، نقاش معروف دوره قاجار و پهلوی نیز به فاصله دو کیلومتر از مقبره خیام قرار دارد و با حضور در یکی میتوانید دیگری را نیز ببینید.
آرامگاه عطار
اگر خیام فیلسوفی است که در شعر منطق را میآمیزد، همتای او عطار، عارف و شاعر بزرگی است که احساسات عمیق انسانی را در اشعارش به تصویر میکشد. این تفاوت در نگاه، در طراحی مقبره و باغ زیبای منتهی به آرامگاه او به خوبی نمایان است. گنبدی که بر روی هشتضلعی واقع شده، ساده و زیباست و مکان مناسبتری برای دیدار با عطار نیشابوری است. شما میتوانید با رفتن به ابتدای خیابان عرفان نیشابور، این دیدار را تجربه کنید.
جاذبههای طبیعی نیشابور
نیشابور با بافت طبیعی فوقالعادهاش، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری در اطراف مشهد به شمار میآید. برای اینکه بتوانید از این جاذبههای زیبا بازدید کنید، ممکن است نیاز به اضافی کردن یک روز به سفر خود داشته باشید یا زمان بیشتری را به مکانهای تاریخی اختصاص دهید. هر تصمیمی که بگیرید، با توجه به سلیقهتان میتوانید از جاذبههای طبیعی زیر لذت ببرید.
- اگر بهدنبال جایی آرام و زیبا در دل طبیعت هستید، به باغرود سفر کنید و در کنار رودخانه کمپ بزنید؛
- اگر عاشق صدا و زیبایی آبشار هستید، سراغ آبشار گرینه در چهل کیلومتری شمال شرقی یا آبشار بار در ۵۵ کیلومتری شمال غربی نیشابور بروید؛
- برای یک روستای دلپذیر، به دامنههای جنوبی رشتهکوه بینالود بروید و از روستای بوژان دیدن کنید؛
- اگر با کوهها، غارها و آثار تاریخی ارتباط ویژهای دارید، در جاده نیشابور به قوچان به غار سرنی بروید؛
- و در نهایت اگر به بازدید از سازههای چوبی مستحکم و زیبا علاقهمند هستید، به دهکده چوبین مراجعه کنید و از مسجد چوبی مشهور که دستساخته مهندس مجتهدی است دیدن کنید.
۵- قله زو؛ بام مشهد
هر شهری بهنوعی بامی دارد و قله زو، بام مشهد به حساب میآید. بهویژه اگر در شب به انتهای خیابان هاشمیه برسید و به پارک خورشید بروید، اینجا فرصتی مناسب برای پارک کردن ماشین و صعود به قله زو برایتان فراهم میشود. از این ارتفاع، تماشای زندگی شبانه مشهد و کوههای اطراف واقعاً دلنشین است.
اگر با گروه کوهنوردی، تور گردشگری یا حتی همراه خانواده عازم هستید، شاید بهتر باشد صبح زود را برای صعود انتخاب کنید. در این زمان، انرژی و شوق ناشی از حضور دیگر بازدیدکنندگانی که همراه شما هستند، افزایش یافته و لحظات شادی را رقم میزند. برای افرادی که وقت و آمادگی بیشتری دارند، این امکان وجود دارد که قله زو را ادامه دهند و به ییلاقات طرقبه و حصار گلستان برسند؛ همان مقاصدی که در ابتدای این مطلب درباره آنها صحبت کردیم.
به خاطر داشته باشید که ساختوسازها بر روی این ارتفاعات آغاز شده و ممکن است سالهای آینده، قله زو را به شکل امروز مشاهده نکنید؛ بنابراین اگر راهی مشهد هستید، وقتی دارید و به کوهنوردی علاقهمندید، تجربه حضور بر روی بام مشهد را از دست ندهید.
۶- آبشار اخلمد؛ هدیهای از دنیای طبیعت
اگر مشتاق دیدن زیباییهای آبشارهای جوشان هستید، نیازی نیست به مازندران یا لرستان سفر کنید. به سادگی میتوانید از مشهد بهسمت چناران حرکت کنید و با فاصلهای کم به روستای اخلمد برسید. جاذبهای که در دو کیلومتری این روستا منتظرتان است، در نوع خود بینظیر است.
این دره زیبا با باغهای سرسبز و درختانی که میوههای مشهور مشهد را تامین میکنند، جلوهای جذاب دارد. ارتفاعات این منطقه بهطور طبیعی با آبشارهای دائمی و فصلی تزیین شدهاند. در پیوسته برخورد آب به سنگها و ریزش آن به زمین، صحنهای دلنواز و جذاب به وجود آمده است. در انتهای این مسیری زیبا، دو آبشار دائمی با ارتفاعهای ۲۰ و ۴۰ متر در انتظار شما هستند و پس از آن، رود و سد اخلمد به نمایش در میآیند.
۷- پیست اسکی شیرباد؛ تجربهای زمستانی در مشهد
اگر در فصلهای سرد به مشهد سفر کردهاید و امکان بازدید از طبیعت را نداشتهاید، نگران نباشید! کافی است زنجیرچرخهای خود را آماده کنید و با یک خودروی مناسب به سمت روستای دولتآباد بروید. این روستا حدود ۲۰ کیلومتر از مشهد فاصله دارد و فاصلهاش تا پیست نیز تقریباً مشابه است. جالب است بدانید که هیئت اسکی استان خراسان رضوی گاهبهگاه خدمات ویژهای ارائه میدهد، پس قبل از حرکت، بهتر است با آنها تماس بگیرید.
این پیست اسکی امکاناتی برای همه سنین و مهارتها فراهم کرده است، حتی برای کسانی که هیچ تجربهای در اسکی ندارند. همچنین مکانهای اقامتی و رستورانهای متنوعی دارد که میتوانید از آنها بهرهمند شوید. اگر بهدنبال یادگیری اسکی هستید، در همین پیست میتوانید آموزشهای ابتدایی را دریافت کنید و در سفرهای آیندهتان، طرفدار پروپاقرص سایر پیستهای اسکی کشور شوید.
۸- آرامگاه فردوسی
اگر برای دیدن آرامگاه فردوسی به مشهد سفر کردهاید، این مکان با تاریخ و فرهنگ غنی خود میتواند به یادمانی بزرگ از سفر شما تبدیل شود.
آیا به دنبال جاهای دیدنی اطراف مشهد هستید؟ حتی اگر خودروی شخصی ندارید، میتوانید به پایانه فردوسی واقع در مرکز شهر مشهد بروید و از آنجا با اتوبوسهای مخصوص این مسیر در کمتر از یک ساعت به آرامگاه فردوسی برسید.
بهایی که برای ورود به این مکان زیبا پرداخت میکنید، فوقالعاده کم است (زیر پنج هزار تومان) و شما میتوانید از موزه، مقبره و کتابخانه بازدید کنید. در مسیر، مجسمهها و آثار هنری جدیدی قرار داده شده است که دیدن آنها تجربهای جالب و خاطرهانگیز خواهد بود. به خاطر داشته باشید که ساعت کار این مجموعه از ساعت هشت صبح آغاز شده و تا پنج بعدازظهر ادامه دارد.
۹- کلات نادری
حتماً نام نادرشاه افشار به گوشتان خورده است و ممکن است در چهارراه شهدای مشهد، مجسمه او در حال نبرد را دیده باشید. اما جایگاه فرماندهی او در ایران نه در مشهد که در کلات نادری واقع شده است و به همین دلیل این شهرستان به عنوان یکی از مقاصد دیدنی اطراف مشهد شناخته میشود.
در متنهای قبل، عمدتاً جاذبههای موجود در رشتهکوه بینالود و سمت غربی مشهد را بررسی کردیم؛ اما برای بازدید از قصر خورشید و گنجینه نادر، باید به سمت شرق و ارتفاعات هزارمسجد سفر کنیم.
کلات نادری در حدود ۱۵۰ کیلومتری مشهد قرار دارد و بازدید از آن نیاز به یک تا دو روز کامل دارد. اما اطمینان داشته باشید که دیدن قرهسو، بند نادری، ارتکند و قصر خورشید ارزش این صرف زمان و هزینه را دارد.
کلام آخر دربارهجاهای دیدنی اطراف مشهد
شهر مشهد بر روی دشت وسیعی بنا شده که از شرق به ارتفاعات هزارمسجد و از غرب به بلندیهای بینالود میرسد. بنابراین هرچه از مرکز شهر دور شوید، آب و هوا ییلاقیتر و سرسبزیها، آب و صفای طبیعی بیشتری را مشاهده خواهید کرد. از این رو، پیشنهاد میکنیم سفرتان را محدود به دیدنیهای مشهد نکنید و حتماً به تماشای مناطق اطراف نیز بپردازید.
در این مقاله، به خاطر جلوگیری از طولانی شدن متن، به دیدنیهایی مانند هفت حوض، غار مغان، بند گلستان و گلمکان اشارهای نکردیم؛ اما واضح است که جاهای دیدنی اطراف مشهد به این موارد محدود نمیشود. بنابراین، از شما دعوت میکنیم تا تجربیات شیرین و خاطرات ارزشمند سفرهای خود را با ما به اشتراک بگذارید و در تکمیل این فهرست ما را یاری کنید.
سوالات متداول
روستای کنگ کهن در کجا واقع شده است؟ روستای کنگ کهن در رشتهکوه بینالود و نزدیکی مشهد قرار دارد.
چگونه به روستای کنگ برویم؟ برای رسیدن به روستای کنگ میتوانید از مشهد با خودروی شخصی به سمت ییلاقات غربی، از دوراهی طرقبه به سمت چپ بروید.
آیا در روستای کنگ جاهای دیدنی وجود دارد؟ بله، روستای کنگ کهن دارای جاذبههای طبیعی، آثار باستانی و اماکن تاریخی است که میتوان از آنها بازدید کرد.
بهترین زمان برای بازدید از روستای کنگ کهن چه زمانی است؟ بهترین زمان برای بازدید از روستای کنگ کهن فصل بهار و تابستان است که آب و هوا مطبوع و طبیعی است.
آیا غذاهای سنتی در روستای کنگ وجود دارد؟ بله، در روستای کنگ میتوانید غذاهای سنتی مانند شله، آش و کوکوهای محلی را امتحان کنید.
