موزه خودروهای تاریخی تهران: تاریخ ورود خودرو

ایرانی‌ها چه زمانی به سوار شدن خودرو روی آوردند؟

برای آشنایی با موزه خودروهای تاریخی ایران، ابتدا باید به ریشه‌های ورود خودرو به کشور نگاهی بیندازیم. داستان آغاز این ماجرا به دوران قاجار بازمی‌گردد. بر اساس روایت‌های جعفر شهری در کتاب تاریخ تهران، نخستین اتومبیل در این دوره وارد ایران شد و نقطه عطفی در حمل‌ونقل و جاذبه‌های تاریخی کشور به شمار می‌رود.

در یکی از سفرهای ناصرالدین شاه به اروپا، دو اتومبیل به همراه رانندگان اروپایی به ایران آورده شد. این رویداد چنان شگفت‌انگیز بود که جزئیات دقیقی از مدل این خودروها در دست نیست. برخی منابع معتقدند نخستین خودرو، فورد کروکی کلاچی با تایرهای توپر بود، در حالی که دیگران بر مدل رنو (Renault) فرانسوی تأکید دارند.

هرچند مدل دقیق اولین خودرو نامشخص است، اما مظفرالدین شاه آن را به کشور وارد کرد و راه را برای ورود دیگران هموار ساخت. سرنوشت این دو خودرو نیز مبهم است؛ یکی در途 دچار نقص فنی شد و به ایران نرسید، و دیگری در ترور نافرجام محمدعلی شاه در دوشان‌تپه منفجر گردید. در نهایت، هیچ مدرک رسمی یا نشانه‌ای از آنها باقی نمانده و همه چیز بر پایه روایت‌های شفاهی است.

دوران قاجار پر از روایت‌های جذاب است، اما تمرکز ما بر علاقه حاکمان به واردات خودرو باشد. سومین اتومبیل وارداتی توسط احمد شاه قاجار به ایران رسید و نمادی از پیشرفت حمل‌ونقل در آن زمان شد.

در ابتدا، خودرو وسیله‌ای لوکس و محدود به خاندان سلطنتی بود. با گذشت زمان، تجار، سرمایه‌گذاران و نخبگان به خریداران پیوستند و خودروهای شخصی، که به «کالسکه دودی» معروف بودند، رواج یافت. تنوع مدل‌ها افزایش یافت و حتی برخی به عنوان وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده شدند، که این تحول بخشی از تاریخ جاذبه‌های فرهنگی ایران است.

در سال ۱۳۰۰ شمسی، خودرو به اصلی‌ترین کالای وارداتی تبدیل شد و با استقبال گسترده‌ای روبرو گردید. این تقاضا، سرمایه‌گذاران خارجی را به تأسیس کارخانه‌های خودروسازی در ایران ترغیب کرد و فصل جدیدی در صنعت اتومبیل‌سازی کشور گشوده شد.

موزه خودروهای تاریخی ایران: تحولات پیش و پس از بازسازی

پس از انقلاب اسلامی، بسیاری از خودروهای قدیمی از کشور خارج شدند، اما بنیاد مستضعفان تعدادی از این گنجینه‌های ارزشمند را حفظ کرد. موزه خودروهای تاریخی ایران در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۲ با مجموعه‌ای بی‌نظیر از اتومبیل‌های آنتیک، لوکس و تاریخی پیش از انقلاب افتتاح شد. با این حال، ساختار اولیه موزه برای نگهداری مناسب این آثار کافی نبود.

به همین دلیل، موزه موقتاً برای بازسازی بسته شد و در ۱ آبان ۱۴۰۰ با تغییرات گسترده و بهبود امکانات، دوباره بازگشایی گردید. این بازسازی بخشی از طرح توسعه موزه‌های مؤسسه فرهنگی بنیاد مستضعفان بود و به موزه جانی تازه بخشید.

این موزه در ۱۰ تا ۱۱ کیلومتری جاده مخصوص کرج واقع شده و با طراحی مدرن، علاقه‌مندان به تاریخ خودرو را مجذوب خود می‌کند. ساختمان آن شبیه پارکینگی لوکس است که خودروهای قدیمی به زیبایی آراسته شده‌اند. موزه با گردآوری نادرترین مدل‌ها، تاریخ ورود و تحول خودرو در ایران را به صورت هنری روایت می‌کند و یکی از جاذبه‌های گردشگری منحصربه‌فرد تهران به شمار می‌رود.

مجموعه موزه شامل مدل‌های نادری مانند لیموزین آبی آب‌طلاکاری‌شده پیرس آرو، رولز رویس سیلور گوست (Rolls-Royce Silver Ghost) متعلق به احمد شاه قاجار، فانتوم ۴ ضدگلوله، و کالسکه سلطنتی ناصرالدین شاه است.

موزه خودروهای تاریخی ایران: جاذبه‌های فراموش‌نشدنی

تعداد خودروها در موزه به تدریج افزایش یافته و اکنون شامل ۴ سالن با ۶۱ خودروی تاریخی است: ۵۵ خودروی سواری، ۴ موتورسیکلت و ۲ کالسکه. این تعداد ممکن است با گذشت زمان تغییر کند، اما هر کدام نمادی از میراث فرهنگی و صنعتی ایران هستند.

جمع‌آوری و حفاظت از این مجموعه آنتیک، فرآیندی پیچیده است که تاکنون با موفقیت پیش رفته. برخی از این خودروها، تنها نمونه‌های موجود در جهان هستند و نیاز به مراقبت ویژه دارند تا بخشی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی کشور حفظ شوند.

خودروهای مهم موزه خودروهای تاریخی ایران

هر یک از این اتومبیل‌ها ارزشی منحصربه‌فرد دارد و بخشی از تاریخ حمل‌ونقل ایران را تشکیل می‌دهد. موزه خودروهای تاریخی ایران، با نمایش این گنجینه‌ها، بازدیدکنندگان را به سفری در زمان دعوت می‌کند.

در این بخش، با معرفی برخی از برجسته‌ترین خودروها، به عمق داستان‌های پنهان پشت هر مدل می‌پردازیم و علاقه‌مندان به گردشگری تاریخی را با این جاذبه آشنا می‌سازیم.

کالسکه سلطنتی ناصرالدین شاه

کالسکه سلطنتی ناصرالدین شاه، قدیمی‌ترین کالسکه باقی‌مانده از دوران قاجار است. این کالسکه نادری با حدود ۱۲۰ سال قدمت، به دستور شاه در وین طراحی و ساخته شد. شباهت آن به کالسکه جادویی سیندرلا، با قاب‌های طلایی پنجره‌ها، طرح شیرهای شمشیر به دست، و چرخ‌های بزرگ، آن را به یکی از جذاب‌ترین بناهای تاریخی تبدیل کرده است.

داستان این کالسکه پرماجراست؛ ناصرالدین شاه هنگام سفر به حرم شاه عبدالعظیم با آن مورد حمله میرزا رضا کرمانی قرار گرفت. درباریان برای حفظ آرامش، جنازه شاه را در کالسکه پنهان کردند تا مردم تصور کنند او زنده است. این اثر را می‌توانید در ابتدای موزه خودروهای تاریخی مشاهده کنید.

کالسکه مخصوص تاج‌گذاری

کارخانه واگن فابریک اتریش، یکی از پیشگامان تولید کالسکه‌های سلطنتی بود. کالسکه مخصوص تاج‌گذاری، با نزدیک به ۱۰۰ سال قدمت، در دوران قاجار به ایران وارد شد و بخشی از میراث فرهنگی سلطنتی است.

بخشی از این کالسکه با طلا ساخته شده و سال‌ها در اختیار خاندان سلطنتی بود. در دوره پهلوی نیز در مراسم تاج‌گذاری و جشن‌های رسمی استفاده شد.如今، این کالسکه مشکی‌رنگ در موزه خودروهای تاریخی ایران به نمایش گذاشته شده است.

رولز رویس احمد شاه قاجار

علاقه احمد شاه قاجار به خودروهای لوکس انگلیسی، دو مدل نایاب رولز رویس (Rolls-Royce) را به موزه هدیه کرده است.

اولین خودرو وارداتی توسط احمد شاه، رولز رویس شش سیلندر سیلور گوست (Silver Ghost) از دهه ۱۹۲۰ است. این مدل که در ۱۹۰۶ ساخته شد، به سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. تنها ۶۰۰۰ دستگاه از آن تولید شده و یکی در موزه موجود است.

دومین مدل، فانتوم ۴ (Phantom IV) است که تنها ۱۸ دستگاه از آن ساخته شده و یکی ضدگلوله است. این خودرو هشت سیلندر با بدنه و شیشه‌های ضخیم، به سرعت ۲۶۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد و در موزه قابل بازدید است.

مرسدس بنز K500

بخش سوپراسپرت موزه، مرسدس بنز K500 را به عنوان جواهری برجسته معرفی می‌کند. این مدل ۱۹۳۴ با رنگ سبز و کرمی، متعلق به محمدرضا پهلوی است و نمادی از لوکس بودن در تاریخ خودرو ایران به شمار می‌رود.

مرسدس بنز K500 یکی از اولین سوپراسپرت‌هایی بود که به ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسید و تنها ۳۵۴ دستگاه از آن تولید شد.如今، یکی از این مدل‌ها در موزه خودروهای تاریخی به نمایش درآمده است.

لیموزین

موزه دو لیموزین نایاب دارد: بنز ۶۰۰ (Mercedes-Benz 600) و یک مدل شش سیلندر با چراغ‌های اضافی روی سپر برای بهبود دید. در ساخت این لیموزین، حدود ۶ کیلوگرم طلا به کار رفته است!

لامبورگینی کانتاش

لامبورگینی کانتاش (Lamborghini Countach)، یکی از سوپراسپرت‌های دهه ۱۹۷۰ است که تنها کارشناسان آن را به خوبی می‌شناسند. مدل ۱۹۷۴ موزه، ۱۲ سیلندر دارد و به سرعت نزدیک ۳۱۰ کیلومتر بر ساعت می‌رسد. این خودرو یکی از موفق‌ترین تولیدات لامبورگینی است.

همکاری مشترک پورشه، مرسدس بنز و فولکس واگن

همکاری سه غول خودروسازی آلمان – پورشه (Porsche)، مرسدس بنز (Mercedes-Benz) و فولکس واگن (Volkswagen) – در موزه به صورت یک خودروی نارنجی تک‌نفره به نمایش گذاشته شده. این پروژه به دلیل عدم استقبال، ادامه نیافت.

این خودرو در ۱۹۷۲ به مناسبت تولد رضا پهلوی به عنوان هدیه اهدا شد و دو کلید دارد: یکی نقره‌ای برای سرعت ۳۰ کیلومتر بر ساعت و دیگری طلایی برای ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت.

چالش‌های موزه خودروهای تاریخی

پس از معرفی خودروهای برجسته، به چالش‌های موزه می‌پردازیم. پس از بازگشایی، کارشناسان از روش بازسازی و مرمت انتقاد کردند و آن را غیراصولی دانستند.

با توجه به ارزش جهانی این خودروها، ترمیم باید بر اساس استانداردهای بین‌المللی باشد. برخی معتقدند پروژه از مشاوران کافی بهره نبرده است.

مدیرعامل مؤسسه فرهنگی بنیاد مستضعفان اعلام کرد که برای خودروهای بدون سابقه مرمت در ایران، از متخصصان بین‌المللی و برای موارد داخلی، از مشاوران داخلی استفاده شده است.

وی تأکید کرد که بازسازی تحت نظر استادان برجسته با مواد برتر و فناوری‌های نوین جهانی انجام شده است.

قرار گرفته است.

موقعیت موزه خودروهای تاریخی

آدرس موزه خودروهای تاریخی: استان تهران، میدان آزادی، جاده مخصوص کرج، بین کیلومتر ۱۰ و ۱۱، نبش خیابان ۲۵، کنار فروشگاه سپه.

یافتن موزه خودروهای تاریخی در گوگل مپ

ساعات فعالیت و جزئیات تماس موزه خودروهای تاریخی

توجه: موزه خودروهای تاریخی در روزهای شنبه تعطیل است.

از یکشنبه تا چهارشنبه، بازدید از ساعت ۹ صبح تا ۱۷:۳۰ امکان‌پذیر است. در پنجشنبه و جمعه (آخر هفته)، ساعات ۹ تا ۱۸:۳۰ است.

شماره تماس برای مشاوره: ۴۴۵۳۷۷۶۳-۰۲۱

چگونه به موزه خودروهای تاریخی دسترسی پیدا کنیم؟

دسترسی به موزه از تهران و کرج آسان است. مسیرهای از تهران به شرح زیر است:

دسترسی از طریق تاکسی: از پایانه میدان آزادی، تاکسی‌های خطی به شهر قدس یا اندیشه سوار شوید و در کیلومتر ۱۱ بزرگراه شهید لشگری، ابتدای کوچه ۲۵ پیاده شوید.

دسترسی از طریق مترو (Metro): برای راهی سریع، خط ۵ مترو (صادقیه – گلشهر) را سوار شوید و در ایستگاه چیتگر پیاده شوید. سپس اتوبوس‌های شهرک دانشگاه را بگیرید و در ایستگاه فروشگاه سپه پیاده شوید.

دسترسی با اتوبوس: از پایانه آزادی، اتوبوس‌های شهرک دانشگاه یا شهرک شهرداری سوار شوید و در فروشگاه سپه پیاده شوید.

دسترسی با ماشین شخصی: از کمربندی آزادگان وارد جاده مخصوص کرج شوید، بین کیلومتر ۱۰ و ۱۱ از لاین کندرو به خیابان ۲۵ برسید. استفاده از گوگل مپ نیز کمک‌کننده است.

خودروهای تاریخی، یادآور خاطرات فراموش‌نشدنی

موزه خودروهای تاریخی ایران فراتر از مجموعه‌ای از خودروهای قدیمی است؛ هر کدام داستانی از تاریخ حمل‌ونقل و فرهنگ ایران روایت می‌کنند. بسیاری از این مدل‌ها، نادرترین‌ها در جهان هستند و بازدید از آنها سفری آموزشی به گذشته است.

توصیف همه خودروها در یک مقاله ممکن نیست، اما هدف این است که اشتیاق بازدید از این جاذبه گردشگری تهران را برانگیزد. با وجود بحث‌ها درباره بازسازی، پیشنهاد می‌شود خودتان از نزدیک ببینید.

سوالات متداول

اولین خودرو که چگونه وارد ایران شد؟ اولین خودرو به ایران در دوران قاجار و به همراه ناصرالدین شاه از اروپا وارد شد.

موزه خودروهای تاریخی ایران چه زمانی بازگشایی شد؟ موزه خودروهای تاریخی ایران در ۱ آبان ۱۴۰۰ بعد از بازسازی و بهبود امکانات بازگشایی شد.

آیا موزه خودروهای تاریخی ایران خودروهای نادری دارد؟ بله، موزه شامل خودروهای نادری از جمله رولز رویس و مرسدس بنز K500 است.

ساعات فعالیت موزه خودروهای تاریخی ایران چگونه است؟ موزه از یکشنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ تا ۱۷:۳۰ و در پنجشنبه و جمعه از ۹ تا ۱۸:۳۰ باز است.

چگونه می‌توان به موزه خودروهای تاریخی ایران دسترسی پیدا کرد؟ دسترسی به موزه از تهران و کرج آسان است و می‌توانید از تاکسی، مترو یا اتوبوس استفاده کنید.