جاهای دیدنی فیروزکوه: کشف زیبایی‌های طبیعی

مقدمه؛ فیروزکوه در کجا واقع شده است؟

با ادامه مسیر از قائمشهر به سمت جنوب و دور شدن از دریای خزر، به سوادکوه و روستای تاریخی آلاشت با جنگل‌های انبوه راش می‌رسیم. این مسیر، ما را از استان مازندران خارج کرده و به فیروزکوه، آخرین شهرستان استان تهران، هدایت می‌کند.

از سوی دیگر، پس از گذر از دماوند، فیروزکوه در افق ظاهر می‌شود. باغداری، دامداری و پرورش ماهی از فعالیت‌های اصلی این منطقه هستند. زمستان‌های سرد و تابستان‌های مطبوع، میوه‌های تازه و خوش‌طعم، گویش شیرین مازندرانی، زلالی چشمه‌ها و شکوه آبشارها، از برجسته‌ترین ویژگی‌های جاذبه‌های طبیعی فیروزکوه به شمار می‌روند.

۱- تجربه‌ای بی‌نظیر در تنگه واشی

هرچند سلیقه‌ها در طبیعت‌گردی متفاوت است، اما معرفی تنگه واشی به عنوان زیباترین جاذبه فیروزکوه، با مخالفت کمی روبرو می‌شود. از تهران که راه بیفتید، پس از عبور از روستای جلیزجند به این تنگه خواهید رسید؛ جایی که در دوران قاجار، شاهان برای شکار و تفریح به آن سفر می‌کردند.

اگر با تور سفر نمی‌کنید، خودرو را در پارکینگ پارک کنید و برای پیاده‌روی کنار رودخانه آماده شوید. جای نگرانی نیست؛ در تنگه واشی، حتی برای اولین بار هم، عمق آب در فصل‌های بارانی حداکثر تا کمر می‌رسد و سابقه غرق‌شدگی وجود ندارد.

مسافت پیاده‌روی تا آبشار پانزده‌متری تنگه واشی حدود سه کیلومتر است. در ابتدای مسیر، جریان آب زیر پاهایتان جاری است و صخره‌های بلند دو سوی مسیر را احاطه کرده‌اند.

در تابستان، خنکی آب حال‌تان را تازه می‌کند و گرمای شهر را به فراموشی می‌سپارید، اما در روزهای سرد بهاری یا پاییزی، همه چیز به تجهیزات، کفش و لباس مناسب بستگی دارد!

پس از دویست و پنجاه متر پیاده‌روی، به دشتی وسیع، سرسبز و دل‌انگیز به نام ساواشی می‌رسید که مکانی ایده‌آل برای استراحت، صرف ناهار، خشک کردن وسایل و آماده‌سازی برای ادامه مسیر تا آبشار در تنگه دوم است؛ تنگه‌ای که عرض بیشتری دارد.

به این ترتیب، تنگه واشی با یک دره باریک آغاز می‌شود، به دشتی زیبا می‌رسد و با تنگه‌ای دیگر و آبشاری باشکوه به ارتفاع پانزده متر در انتها به پایان می‌رسد.

در تنگه واشی، کتیبه‌ای به جا مانده از صد سال پیش، هنرمندانه در دل کوه‌ها حکاکی شده است، هرچند یادگاری‌نویسی‌های بازدیدکنندگان، زیبایی آن را تحت تأثیر قرار داده است.

به یاد داشته باشید که در تنگه واشی حتماً خیس خواهید شد، پس از قبل آماده باشید. همچنین، دمپایی‌های بندی را از دست‌فروشان یا فروشگاه‌های اطراف تهیه کنید، زیرا مسیر در بستر رودخانه است و این کار آسیبی به شما نمی‌رساند.

آب آشامیدنی همراه ببرید؛ آنتن موبایل ممکن است قطع شود و بهره‌مندی از طبیعت بکر تنگه واشی، به جز پرداخت ورودی جزئی (کمتر از بیست هزار تومان)، با نبود سرویس بهداشتی خانگی در طول روز همراه است.

۲- میشینه مرگ: یکی از جاذبه های گردشگری فیروزکوه

تنگه میشینه مرگ، همسایه تنگه واشی، یکی از زیباترین جاهای دیدنی فیروزکوه است. این مکان، بهشتی زمینی در روستای لزور و نزدیک دریاچه لزور فیروزکوه واقع شده و زیبایی طبیعی‌اش چنان خاص است که با جاذبه‌های بکر چهارمحال و بختیاری مقایسه می‌شود.

ریشه نام enigmatic میشینه مرگ دقیقاً معلوم نیست؛ اما میشینه احتمالاً از مجسمه‌های شبیه به میش در مسیر صعود گرفته شده و مرگ به چشمه‌ای با این نام اشاره دارد که جان پرندگان را می‌گیرد.

برای رسیدن به این جاذبه شگفت‌انگیز، سی کیلومتر جنوب فیروزکوه به سمت غرب رانندگی کنید و پس از یک ساعت، به روستای لزور برسید. از آنجا به ارتفاعات بروید و رودخانه فرح را دنبال کنید؛ این مسیر در دل کوه و تنگه، به آبشار، دشت و چشمه معجر می‌رسد.

لذت بردن از این زیبایی‌ها آسان نیست و نیاز به آمادگی بدنی کامل برای عبور از موانع، ارتفاعات، سنگ‌ها و حرکت در مسیر رودخانه دارد. علاوه بر این، دریاچه بالای سد سیاه‌رود مکانی مناسب برای کمپینگ (camping) فراهم می‌کند.

در ماه‌های گرم سال، با تجهیزات مناسب و راهنمای محلی، سفر به میشینه مرگ را آغاز کنید.

۳- چشمه آب معدنی خمده

چشمه آب معدنی خمده یکی از جاذبه‌های برجسته فیروزکوه است که بازدیدکنندگان را شیفته خود می‌کند. این چشمه در سی کیلومتری جنوب فیروزکوه و در روستایی به همین نام قرار دارد. در بهار یا تابستان، هر آخر هفته جمعیت زیادی برای فرار از آلودگی و گرمای شهر به اینجا می‌آیند. از تهران، پس از فیروزکوه و سی یا چهل کیلومتر بعد از دماوند، جاده زرین‌دشت را دنبال کنید و به خمده برسید.

بسیاری معتقدند آب این چشمه خواص درمانی دارد و به بهبود دردهای مفصلی، زردی و جوش‌ها کمک می‌کند. همچنین، حمام در آن آرامش روحی و جسمی به ارمغان می‌آورد.

چه خواص درمانی داشته باشد یا نه، تماشای چشمه‌ای که آب زلالش از دل کوه می‌جوشد و استخر طبیعی زیبایی می‌سازد، تجربه‌ای به‌یادماندنی است. پس در سفر به فیروزکوه، چشمه خمده را به برنامه‌تان اضافه کنید. بسته به فصل، ممکن است ورودی برای شنا دریافت شود.

۵- غار رودافشان از جاهای دیدنی فیروزکوه

غار رودافشان از نظر جغرافیایی زیرمجموعه دماوند است، اما به دلیل نزدیکی شصت کیلومتری به فیروزکوه، در فهرست جاذبه‌های این منطقه جای می‌گیرد. اگر به پیاده‌روی علاقه‌مندید، از دو راهی سیدآباد در صد کیلومتری شرق تهران شروع کنید و با دو ساعت پیاده‌روی به دهانه غار برسید؛ البته با خودرو، نیم ساعت زمان می‌برد. این غار در بلندی‌های روستای رودافشان قرار دارد و رود خروشان دلی‌چای را در بر می‌گیرد.

دهانه غار در ارتفاع دو هزار متری از سطح دریا است، اما برای رسیدن به آن، یک کیلومتر با شیب ملایم پایین می‌روید. در نهایت، شکافی به عرض چهل و طول دوازده متر شما را به داخل دعوت می‌کند. داخل غار، سقف سنگی حداقل بیست متر ارتفاع دارد و نور به تدریج کم می‌شود. تجهیزات نوری همراه ببرید و در تالارهای دوم و سوم، از ستون‌ها و بلورهای طبیعی لذت ببرید. پیش از دالان نهایی، به مسیری دهلیز مانند می‌رسید که به معبد آناهیتا معروف است؛ به دلیل حوض آب و ستون میانی، به الهه باروری نسبت داده می‌شود.

غار رودافشان به طول یک کیلومتر ادامه دارد و به یکی از بهترین جاذبه‌های گردشگری فیروزکوه تبدیل شده است. در فصل‌های گرم، با تجهیزات ضروری و راهنما مراجعه کنید، زیرا زمستان‌ها خفاش‌ها در خواب زمستانی هستند.

۶- دشت سله بن و دریاچه سد نمرود

در بخش غربی فیروزکوه، سدی بر روی رودخانه حبله‌رود ساخته شده که آب شرب و کشاورزی دشت گرمسار و اطراف را تأمین می‌کند. همچنین، برای مدیریت سیلاب و ایمنی فیروزکوه و روستاها طراحی شده است.

جاذبه اصلی، دریاچه زیبای بالادست سد است که شرایط ایده‌آلی برای کمپینگ (camping) و گذراندن روزی دلپذیر در طبیعت فراهم می‌آورد. از جاده فیروزکوه، به جاده لاسم بپیچید و در دوراهی اول به چپ بروید. در کمتر از نیم ساعت به روستای سنگینی سله بن می‌رسید؛ جایی با سبزی خیره‌کننده و لبنیات تازه و باکیفیت.

دو کیلومتر جنوب روستا، دریاچه سد نمرود را خواهید دید و می‌توانید از طبیعت‌گردی، پیاده‌روی و کمپینگ لذت ببرید. از سله بن به سمت طهنه، به چشمه دریابک می‌رسید؛ یکی دیگر از جاذبه‌های دیدنی.

برای علاقه‌مندان به مسیرهای خلوت و مناظر طبیعی، روستای سله بن و دریاچه‌اش از بهترین مقاصد گردشگری فیروزکوه هستند.

۷- غار بورنیک و روستای هرانده

پس از غار رودافشان، به سمت روستای هرانده بالاتر می‌رویم؛ جایی با باغ‌های سرسبز و جاذبه‌های منحصربه‌فرد که فضایی خاص برای بازدیدکنندگان ایجاد می‌کند.

در قلب روستا، رودخانه‌ای از ارتفاعات البرز سرچشمه می‌گیرد و علاوه بر باغداری و دامپروری، پرورش ماهی را به شغل رایج تبدیل کرده است. در تابستان، محصولات لبنی، ماهی قزل‌آلا و میوه‌های تازه مانند سیب و زردآلو诱نده هستند.

تا اینجا، برای ارتباط با طبیعت و آرامش کافی است؛ اما اگر به ماجراجویی مانند غارنوردی علاقه دارید، شش کیلومتر پیاده‌روی جنوب روستا را طی کنید.

غار بورنیک در جنوب هرانده، یکی از زیباترین غارهای ایران است و شواهد داخل آن نشان‌دهنده سکونت انسان‌های اولیه است. با ساختار خاص و چهار تالار تودرتو، بدون راهنما و به صورت انفرادی نروید.

۸- پل ورسک، یکی از جاذبه‌های منحصر به فرد فیروزکوه

در مسیر فیروزکوه و هشتاد و پنج کیلومتری جنوب قائمشهر، یکی از شاهکارهای مهندسی جهان قرار دارد که عکس‌های جذاب و تجربیات شگفت‌انگیزی به همراه دارد.

پل ورسک با ارتفاع بیش از صد متر و دهانه‌ای حدود هفتاد متری، به دلیل طراحی پیشرفته و نقش در جنگ جهانی دوم، در کتاب رکوردهای گینس ثبت شده است. این پل معمولاً به عنوان جاذبه‌ای از مازندران و سوادکوه شناخته می‌شود، اما به دلیل موقعیتش به عنوان دروازه ورود به مازندران و جاذبه‌های مسیر، در فهرست جاهای دیدنی فیروزکوه جای می‌گیرد.

از تهران، پس از فیروزکوه به چشمه و گردنه گدوک بروید؛ سپس به آبشار شورآب سر بزنید و با دنبال کردن ریل‌های قطار و عبور از تونل، پل ورسک را ببینید.

پل ورسک هشتاد سال پیش به دستور پادشاه وقت، در دو سال توسط شرکتی دانمارکی ساخته شد. جالب است که با مصالح ساده مانند ملات و آجر، گواهی هفتاد ساله دریافت کرد و امروز، بیش از یازده سال فراتر از آن، همچنان در خط راه‌آهن ایران خدمت می‌کند.

پل ورسک به عنوان نمادی تاریخی، ارتباط جنوب (بندر امام خمینی فعلی) و شمال (بندر ترکمن فعلی) را از طریق دره‌ای عمیق برقرار می‌کند. در جنگ جهانی دوم، نیروهای آمریکایی و انگلیسی برای انتقال تجهیزات به شوروی علیه آلمان نازی از آن استفاده کردند و سپس سربازان شوروی در اشغال ایران بهره بردند.

در ابتدا، قرار بود پل برای جلوگیری از پیشروی شمالی‌ها نابود شود، اما این اتفاق نیفتاد و پل نجات یافت.如今، در هوای مه‌آلود می‌توان زیبایی و تاریخ آن را تماشا کرد.

جمع‌بندی و کلام پایانی

در این مقاله، با توجه به ظرفیت‌ها، به کاوش جاهای دیدنی فیروزکوه پرداختیم. متأسفانه، به دلیل محدودیت‌ها، نتوانستیم روستای زیبای مزداران و قلعه لاجورد را معرفی کنیم. با این حال، فیروزکوه با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی‌اش، مقصدی ایده‌آل برای سفرهای گردشگری در ایران است.

سوالات متداول

فیروزکوه در کجا واقع شده است؟ فیروزکوه در استان تهران و در مسیر قائمشهر به سمت جنوب قرار دارد.

چگونه به تنگه واشی برویم؟ برای رسیدن به تنگه واشی باید از تهران به سمت روستای جلیزجند بروید و سپس پیاده‌روی کنید.

چشمه آب معدنی خمده چه خواصی دارد؟ آب چشمه خمده به بهبود دردهای مفصلی و آرامش روحی کمک می‌کند و برای شنا در آن ممکن است ورودی دریافت شود.

بهترین زمان برای بازدید از میشینه مرگ چه زمانی است؟ ماهی‌های گرم سال، به همراه تجهیزات مناسب و راهنمای محلی، بهترین زمان برای بازدید از میشینه مرگ است.

چگونه می‌توان به غار رودافشان رسید؟ برای رسیدن به غار رودافشان باید از دو راهی سیدآباد به سمت پیاده‌روی یا خودرو حرکت کنید و حدود نیم ساعت زمان بگذارید.